Hoe hoger het getal, hoe fijner het schuurpapier. Kaal hout schuur je met P150 tot P180, een intacte laklaag schuur je dof met P220 tot P280 (Flexa). Grondverf schuur je volgens het schuurschema van Sikkens met P180 en de laag vóór de aflak met P320. Moet alle oude verf eraf, dan schuur je in stappen met P80, P120 en P180, schrijft Sigma/ProGold (2019). Sla daarbij hoogstens één korrel over, anders blijven volgens hetzelfde blad de krassen van de grove korrel zichtbaar. De P staat voor de Europese FEPA-schaal, vastgelegd in ISO 6344. Een Amerikaanse 320 is ongeveer even fijn als P400 (Klingspor).
Door de redactie, nagelezen door JarnoInhoud van dit artikel
Welke korrel schuurpapier voor welke klus
Staat jouw verf niet in de tabel, dan beslist het blad van je eigen verf. Schuurmiddelfabrikant sia schrijft het ook zo in zijn brochure Meubelindustrie (2021): neem voor de laatste korrel vóór het lakken altijd het advies van de lakleverancier.
| Klus | Korrel volgens de fabrikant | Ons advies |
|---|---|---|
| Kaal hout onder grondverf of lak | P150 tot P180, met de nerf mee (Flexa Grondverf Sneldrogend) | Eindig op P180 en rond scherpe randen af |
| Kaal hout onder olie | Osmo, kleurloze Hardwax-Olie: laatste schuurgang P120 tot P180 (meubels) of P100 tot P120 (vloeren). Kreidezeit, lijnolievernis: P80 tot P100, niet fijner. | Niet fijner dan het blad van de olie, zie lijnolie |
| Kozijnen, binnen en buiten | Wijzonol: korrel 120 of 150, zonder onderscheid tussen kaal hout en bestaande verf; grofporig hout of alle verf eraf: 80; vóór de tweede laag P220 (schildertips kozijnen) | Kale plekken P150 tot P180 zoals bij kaal hout |
| Licht opschuren: intacte oude lak overschilderen | Dof schuren met P220 tot P280 (Flexa Mooi Makkelijk Deuren & Kozijnen); Cetabever noemt dat middelgrof. Sikkens bouwt bij een voorlak op tot P320 en noemt voor matteren Siavlies Very Fine. Sigma/ProGold matteert een schone laag met handpad Super Fine of vlies P360 (2019). | Helemaal dof, geen glimmende plekken |
| Oude lak in slechte staat | Slechte delen: P180, naschuren met P240 (Sikkens). Sigma/ProGold, met de hand: alkydverf P120 en P180, acrylaatverf P180 en P240 (2019). Alles kaal: P120 en P180 (Sikkens), P80, P120 en P180 (Sigma/ProGold, 2019) of korrel 40, 80 en 120 (Osmo Nederland). | Machine met afzuiging; denk aan lood; veel verf: afbijtmiddel |
| Na de grondverf | P180 (Sikkens). Sigma/ProGold schuurt de eerste grondlaag op kaal hout met P240 (2019). Sikkens Buitenlak Grondlak: P220 tot P280. | Licht, tot de laag glad aanvoelt |
| Tussen verflagen, vóór de laatste laag | P320 en naschuren met vlies (Sikkens), of P320 of een kunststof schuurpad (Flexa) | Bij watergedragen lak een pad |
| Kaal mdf | P150 tot P180 (Flexa Grondverf MDF). Alabastine noemt P180 of P240, ook voor de kopse kant. | P180; meer in keukenkastjes verven |
| Hard kunststof: pvc, Trespa, Formica | P120 tot P150 (Flexa Grondverf Kunststof) | Eerst ontvetten, dan schuren |
| Lakplamuur en 2K-vulmiddel | Lakplamuur in stappen tot P240, 2K-vulmiddel P120 en dan P180 (Sikkens) | Vlak schuren met een blok; aanbrengen: zie plamuurmes |
| Muren en stucwerk: gips en gipsplaat | Mirka: P120 met gewoon schuurpapier, P180 met schuurgaas. Alabastine noemt bij gipsplaatvuller alleen “een fijne korrel”. | Licht schuren, stof afzuigen |
De korrels komen uit de bladen en adviespagina’s van de genoemde merken, zoals de schildertips voor kozijnen van Wijzonol en het blad Mooi Makkelijk Deuren & Kozijnen van Flexa.
Sikkens schrijft in zijn algemene bepalingen dat je met het schuurschema van Sikkens en sia een zo hoog mogelijke glans van de toplaag kunt halen. Ons advies: blijf binnen het bereik van het blad. Grover geeft krassen die doortekenen, en Flexa wil voor waterverdunbare verf juist een “voldoende grof geschuurde ondergrond” (verwerkingsadvies, 2022).
Wat betekent de P in P180?
De P betekent dat het papier is gesorteerd volgens de schaal van FEPA, de Europese federatie van schuurmiddelfabrikanten. P-papier herken je volgens Klingspor aan de P voor het getal op de achterkant. Sia zet op zijn bladen, zoals dat van siaflex, “FEPA P / ISO 6344”. Een sia-schuurpapier met korrel 150 is dus P150 volgens die norm.
Het getal zegt hoe groot de korrels zijn: hoe hoger, hoe fijner. FEPA bepaalt de grootte van de grove korrels met zeven en die van de fijne via bezinking. In de ISO-norm zijn het twee delen: ISO 6344-2 voor P12 tot P220 en ISO 6344-3 voor P240 tot P5000, allebei uit 2021. Norton, ook een schuurmiddelfabrikant, noemt de FEPA-schaal strenger: 95 procent van de korrels moet binnen het opgegeven bereik vallen, tegen 60 procent elders.
P-korrel of Amerikaanse korrel
Sommige merken sorteren volgens de Amerikaanse CAMI-schaal. In de tabel van Klingspor liggen beide schalen tot ongeveer 220 dicht bij elkaar (P180 en CAMI 180 zijn allebei 78 µm); daarboven is een Amerikaans getal fijner, zo past CAMI 320 (36 µm) bij P400 (35 µm) (eigen vergelijking). Staat er geen P op het papier, kijk dan op de verpakking welke schaal de maker gebruikt (ons advies).
Korreltabel: van grof tot fijn schuurpapier
Sia rekent voor hout P40 tot P80 tot afschuren en P120 tot P320 tot fijnschuren (brochure Meubelindustrie, 2021). De korrelgrootte komt uit de tabel van Klingspor, de toepassing uit de bladen van de fabrikanten.
| Korrel | Gemiddelde korrel | Waarvoor, volgens de fabrikant |
|---|---|---|
| P12 tot P36 | P24: 740 µm | De norm begint bij P12 (ISO 6344-2). Klingspor rekent 24 tot 60 tot de korrels voor veel afname. |
| P40 | 412 µm | Afschuren van hout (sia, 2021: P40 tot P80); Osmo Nederland begint een tafel met korrel 40 |
| P60 | 260 µm | Afschuren van hout (sia, 2021: P40 tot P80) |
| P80 | 197 µm | Alle verf eraf, eerste stap (Sigma/ProGold, 2019); grofporig hout of alle verf eraf (Wijzonol); hout voor lijnolie P80 tot P100 (Kreidezeit) |
| P100 | 156 µm | Laatste schuurgang op vloeren onder kleurloze olie: P100 tot P120 (Osmo) |
| P120 | 127 µm | Kozijnen (Wijzonol); harde kunststof (Flexa); oude laklagen weg, eerste stap (Sikkens); gips met gewoon papier (Mirka) |
| P150 | 97 µm | Kaal hout: P150 tot P180 (Flexa, Sikkens) |
| P180 | 78 µm | Kaal hout, laatste gang; grondverf en slechte delen (Sikkens); gips met schuurgaas (Mirka) |
| P220 | 65 µm | Intacte lak dof: P220 tot P280 (Flexa); vóór de tweede laag (Wijzonol) |
| P240 | 58,5 µm | Eerste grondlaag (Sigma/ProGold, 2019); lakplamuur en naschuren van slechte delen (Sikkens); tussen olielagen: P240 tot P360 (Osmo) |
| P280 | 52,5 µm | Bovenkant van het bereik voor intacte lak (Flexa, Cetabever) |
| P320 | 46,2 µm | Vóór de laatste laklaag (Sikkens, Flexa, Sigma/ProGold 2019) |
| P400 tot P600 | P400: 35 µm, P600: 25,75 µm | Tussenschuren van lak in de meubelindustrie: P240 tot P600 (sia, 2021) |
| P800 tot P1500 | P800: 21,8 µm, P1000: 18,3 µm, P1200: 15,3 µm, P1500: 12,3 µm | Polijstvoorbereiding van lak: P600 tot P1500 (sia, 2021); nat schuren met siawat, met aluminiumoxide tot P1200 en siliciumcarbide vanaf P1500 |
| P2000 tot P2500 | P2000: 9,5 µm | Nat schuren met siawat, tot P2500 (sia) |
| P3000 tot P5000 | Niet in de tabel | Bestaat in de norm, die tot P5000 loopt (ISO 6344-3); voor schilderwerk geen fabrikantadvies gevonden |
Van grof naar fijn: hoeveel korrels mag je overslaan?
Schuur je in stappen, sla dan telkens hoogstens één korrel over. Sigma/ProGold geeft daarvoor een schuurladder: P80, P100, P120, P150, P180, P220, P240, P280, P320 en daarna vlies. Bij grotere stappen blijven volgens dat blad diepere krassen van de grovere korrel zichtbaar (schuurmatrix, 2019). Sia schrijft hetzelfde: nooit meer dan één korrelgrootte overslaan (brochure Meubelindustrie, 2021). In het schuurschema voor Sikkens schrijft sia dat een schuurstap niet groter mag zijn dan twee korrelgroftes (Infoblad 1445).
Een reeks volgens die regel is P80, P120, P180 en P240; zo tekenen Sigma/ProGold (2019) en sia (brochure, 2021) het ook. Osmo Nederland schuurt een tafel kaal met korrel 40, 80 en 120. Op de volledige P-reeks van Klingspor liggen daar P50 en P60 tussen, maar sia gebruikt geen P50 (P40, P60, P80 in de brochure uit 2021 en bij siaflex), en dan sla je er één over. Ga je van de excentermachine over op schuren met de hand, dan mag je volgens sia twee korrels overslaan, bijvoorbeeld van P150 naar P240 (2021).
Welk schuurpapier voor hout
Kaal hout. Schuur met de nerf mee en rond scherpe randen af, dan dekt de grondverf de kanten beter (Flexa). Doe de laatste gang vóór het lakken altijd in de richting van de vezels, anders zie je na het lakken dwarse krassen (sia, 2021). Onder grondverf eindig je op P150 tot P180, onder olie soms grover (zie de tabel). Bij edelhout met fijne poriën schuurt sia één of twee korrels fijner dan gewoonlijk.
Korreltype. Sia noemt in zijn brochure (2021) aluminiumoxide het beste voor massief hout en fineer; bij heel fijne oppervlakken kan de laatste gang vóór het lakken met siliciumcarbide. Klingspor beschrijft siliciumcarbide als scherp maar bros, en noemt het voor onder meer verf, vernis en lak.
Open of gesloten strooiing. Bij gesloten strooiing zit de hele drager vol korrels. Dat schuurt volgens Klingspor het snelst en geeft het fijnste resultaat. Bij open strooiing is ongeveer 50 tot 70 procent bedekt, zodat het papier minder snel dichtslibt met kleverig materiaal zoals zacht hout of verf (woordenlijst van Klingspor). Klingspor noemt grenen en vuren als zacht hout; ook een stearaatlaag helpt tegen dichtslibben. Op eiken en kersen werkt open papier op de machine volgens Klingspor juist tegen (zie de fouten hieronder). Open papier herken je meestal aan “OC” op de achterkant.
Siaflex en siaspeed
Het schuurschema van Sikkens werkt met papier van sia: siaflex voor de hand, van P80 tot P320, en siaspeed voor de machine, van P40 tot P320 (Infoblad 1445). Siaflex (1948) is volgens sia zeer flexibel latexpapier met aluminiumoxide, van P40 tot P600 volgens FEPA, voor droog en nat schuren; vanaf P180 met stearaatlaag en van P220 tot P600 met open strooiing. Siaspeed (1950) is minder flexibel en alleen voor droog schuren, ook als delta voor de deltaschuurmachine: papier van korrel 40 tot 600, folie van 800 tot 1500.
Schuren voor het lakken, binnen en buiten
- Eerst reinigen Sikkens laat reinigen vóór het schuren, zodat je geen vuil in de ondergrond schuurt (Infoblad 1445); hoe je ontvet, lees je in ontvetten voor schilderen.
- Slechte delen eruit Schraap of schuur loszittende verf weg en schuur randverlopend uit naar het kale hout (Flexa); Sikkens schuurt slechte delen met P180 en na met P240, Sigma/ProGold (2019) met de hand met P120 en P180 op alkydverf of P180 en P240 op acrylaatverf.
- Op korrel schuren Gebruik de korrels uit de keuzehulp; Sigma/ProGold waarschuwt dat de excentermachine met P240 zoveel afneemt dat je de grondlaag kunt doorschuren (2019).
- Vóór de laatste laag Sikkens schuurt de voorlak met P320 en schuurt na met vlies, bij donkere kleuren met Ultra Fine, de fijnste soort in het schema.
- Stofvrij maken Flexa sluit elke schuurgang af met stofvrij maken; doe dat vlak voor je lakt (ons advies).
Bij watergedragen lak binnen ontvet je na het schuren nog een keer en was je na met schoon water. Sikkens beperkt schuurpapier daar tot het kaal maken van hout en matteert tussen de lagen met schuurpads, omdat de lak bij te grof of mechanisch schuren warm wordt en gaat rullen (Infoblad 1442, 2023). Het nieuwere schuurschema (1445) noemt machinaal schuren met siaspeed bij watergedragen verfsystemen juist uitstekend. Hoe hoger de glansgraad van de lak, hoe fijner je schuurt, schrijft sia (2021); zie hoogglans of zijdeglans. Het hele werk aan een deur staat in deur schilderen.
Kozijnen en buitenwerk
Buiten gelden dezelfde korrels. Bij Sikkens Buitenlak Hoogglans schuur je kaal hout met P150 tot P180, de grondlak na droging met P220 tot P280 en tussen de twee aflaklagen met een kunststof schuurpad. Meer over kozijnen in kozijnen lakken.
Tussen de lagen: altijd schuren?
Daarover verschillen de fabrikanten. Wijzonol schrijft in zijn productbladen, zoals dat van Dekkend Zijdeglanslak: tussen de lagen altijd schuren of matteren, voor een goede hechting. Histor schrijft in het kenmerkenblad van Perfect Finish Deur & Kozijn dat schuren niet nodig is als je de volgende laag binnen 48 uur aanbrengt, tenzij de ondergrond niet glad is. Volg het blad van je eigen lak (ons advies).
Stof, masker en oude verf
Sia schrijft bij zijn papier oog- en gezichtsbescherming voor, en een goede stofafzuiging of een fijnstofmasker (siaflex). Voor gips en gipsplaat adviseert Mirka schuurgaas met stofafzuiging, om stofvrij te schuren.
Oude verf kan lood bevatten
In oude verflagen kan lood zitten, uit loodwit of menie, en soms chroom-6. Loodwit is in Nederland binnen verboden sinds 1939 en buiten sinds 2009, loodmenie sinds 1990 (handleiding oude verflagen van OnderhoudNL). Die handleiding voor schildersbedrijven wil, ook buiten, directe afzuiging op het gereedschap; ventileren van de ruimte helpt te weinig. Zuig stof op met een stofzuiger met HEPA-filter en blaas het niet weg met perslucht.
Zwangere vrouwen en kinderen zijn extra kwetsbaar voor lood. Volandis noemt lood schadelijk voor de vruchtbaarheid en het ongeboren kind; omdat er geen veilige ondergrens is, moet de blootstelling zo laag mogelijk blijven. In een folder van GGD Zeeland uit 2019 staat: “Zorg dat er geen kinderen aanwezig zijn tijdens het schuren of afbranden van oude loodhoudende verflagen en maak de ruimtes eerst schoon met een natte doek”.
Nat schuren is een alternatief: OnderhoudNL noemt bij handmatig nat schuren alleen handschoenen (tegen het schoonmaakmiddel), bij droog schuren met de hand wel adembescherming. Neem daarvoor papier dat ertegen kan, zoals siaflex; siaspeed is alleen voor droog werk.
Wat er misgaat
| Fout | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Van P80 meteen naar P180 | Diepe krassen van de grove korrel blijven zichtbaar (Sigma/ProGold, 2019) | Hoogstens één korrel overslaan (Sigma/ProGold 2019, sia 2021) |
| De laatste gang dwars op de nerf | Na het lakken zie je dwarse krassen (sia, 2021) | Laatste gang met de nerf mee |
| Watergedragen lak te grof schuren | De lak wordt warm en gaat rullen (Sikkens, 2023) | Tussen de lagen matteren met een schuurpad |
| Grondverf met de excenter en P240 schuren | De grondlaag kan helemaal doorgeschuurd worden (Sigma/ProGold, 2019) | Met de hand, een deltastrook of een strook, die Sigma/ProGold hoger waardeert |
| Open papier op eiken of kersen, met de machine | Papier en hout verbranden (Klingspor) | Gesloten strooiing op hard hout |
| Bot papier blijven gebruiken | De korrel drukt de vezels samen in plaats van ze te snijden (sia, 2021) | Vervangen zodra je steeds meer kracht moet zetten (Wijzonol) |
Meer gereedschap vind je onder Verfgereedschap.
Veelgestelde vragen
Hoe hoger de korrel, hoe fijner?
Ja. Het getal zegt hoe groot de korrels zijn: hoe hoger, hoe fijner. Wijzonol schrijft het zo: “Hoe hoger het getal van de korrel des te fijner het schuurpapier is.” In de tabel van Klingspor is een korrel P80 gemiddeld 197 micrometer groot en P320 nog 46,2 micrometer. Voor schilderwerk loopt de schuurladder van Sigma/ProGold (2019) van P80 tot P320, daarna vlies.
Is korrel 180 fijn of grof?
Voor kaal hout is P180 fijn: de laatste korrel vóór de grondverf bij Flexa en Sikkens, en sia rekent P120 tot P320 tot het fijnschuren van hout (2021). Voor lak is P180 grover dan de P220 tot P280 die Cetabever middelgrof noemt en waarmee je een intacte laklaag schuurt; vóór de aflak neem je P320 of een pad. Grondverf schuurt Sikkens wel met P180.
Welke korrel schuurpapier voor lakken?
Dat hangt af van wat eronder zit. Kaal hout schuur je met P150 tot P180, een intacte oude laklaag dof met P220 tot P280 (Flexa). Moet alle verf eraf, dan in stappen P80, P120 en P180 (Sigma/ProGold, 2019). Grondverf schuur je met P180 (Sikkens) of P240 (Sigma/ProGold, 2019), de laag vóór de aflak met P320 of een pad. Het blad van je eigen lak gaat voor.
Welke korrel schuurpapier tussen verflagen?
Tussen laklagen P320 of een kunststof schuurpad (Flexa). Sikkens schuurt de voorlak met P320 en schuurt na met vlies. Bij watergedragen lak binnen raadt Sikkens pads aan, omdat de lak bij te grof schuren warm wordt en gaat rullen (2023); het nieuwere schuurschema waardeert machinaal schuren daar wel. Kleurloze olielagen schuurt Osmo bij TopOil met P240 tot P360 of een polisvlies.
Schuurpapier 240 of 320?
Allebei, na elkaar. Sigma/ProGold schuurt de eerste grondlaag op kaal hout met P240 en de laatste laag vóór de aflak met P320 of vlies P360 (2019). Sikkens schuurt bij bijwerken slechte delen met P180, schuurt ze na met P240 en matteert daarna het geheel met P320. Kort gezegd: P240 voor grondverf en plamuur, P320 vlak vóór de aflak (eigen samenvatting van die bladen).
Welk schuurpapier voor licht opschuren?
Voor een intacte laklaag die een nieuwe laag krijgt: P220 tot P280, tot de laag dof is (Flexa). Sikkens bouwt bij een voorlak op tot P320 en noemt voor matteren Siavlies Very Fine; Sigma/ProGold matteert een schone laag met een handpad Super Fine of vlies P360 (2019). Tussen laklagen gebruik je P320 of een schuurpad. Gips en gipsplaat schuurt Mirka met P120 of met P180 schuurgaas.
Wat is het fijnste schuurpapier?
Het papier met het hoogste getal. De P-norm loopt tot P5000 (ISO 6344-3). Siawat, het natschuurpapier van sia, gaat tot P2500. Zulke korrels zijn voor nat schuren en het polijstklaar maken van lak. Voor schilderwerk houden de schuurschema’s van Sigma/ProGold (2019) en Sikkens op bij P320, met daarna vlies of een fijne pad.
Wat is het grofste schuurpapier?
Het papier met het laagste getal. De P-reeks begint bij P12 (ISO 6344-2). In de tabel van Klingspor is P24 gemiddeld 740 micrometer, tegen 78 micrometer voor P180. Bij Sigma/ProGold (2019) en Wijzonol is P80 de grofste korrel; in het schuurschema van Sikkens gaat siaspeed op de machine tot P40, en Osmo Nederland begint een tafel met korrel 40.
