Hoogglans of zijdeglans: de glansgraden in cijfers

Hoogglans en zijdeglans verschillen in hoeveel licht de lak spiegelend terugkaatst. Fabrikanten meten lak meestal in glanseenheden (GU) onder 60 graden, met de methode van de norm ISO 2813. Sikkens noemt een lak boven 75 GU hoogglans en tussen 25 en 60 GU zijdeglans (Infoblad 1036). Andere merken leggen de grens van zijdeglans anders. Hoogglans geeft een strakke, spiegelende laag, maar laat volgens Wijzonol oneffenheden snel zien. Zijdeglans verbergt kleine foutjes beter. Binnen dezelfde productlijn scheelt de levensduur buiten volgens de productbladen weinig. Sikkens geeft zijn Buitenlak Hoogglans en Buitenlak Zijdeglans allebei tot 8 jaar bescherming. Wijzonol geeft zijn Dekkend Hoogglanslak tot 8 en zijn Dekkend Zijdeglanslak tot 7 jaar.

Inhoud van dit artikel

1. Zo meet je glansgraad: glanseenheden en drie hoeken
2. Mat, zijdeglans en hoogglans: de grenzen per merk
3. Glanswaarden uit de technische bladen
4. De glans zakt de eerste maand
5. Waarom dezelfde lak minder kan glanzen
6. Zijdeglans of hoogglans binnen: deuren, kozijnen en kastjes
7. Hoogglans of zijdeglans buiten: duurzaamheid en glansbehoud
8. Kleur, zwart en glans
9. Hoogglans overschilderen met zijdeglans, of andersom
10. Wat er misgaat
11. Veelgestelde vragen

Zo meet je glansgraad: glanseenheden en drie hoeken

Een glansmeter schijnt licht onder een vaste hoek op de lak en meet hoeveel licht in de spiegelrichting terugkomt. De methode staat in ISO 2813:2014, die ISO in 2025 opnieuw heeft bevestigd. Volgens de tekst van de norm is de schaal geijkt op gepolijst zwart glas, dat bij elke meethoek 100 GU krijgt. Een glanswaarde is dus geen percentage, en de norm verbiedt om hem als “% reflectie” op te geven. Zie je glans in procenten, dan is dat niet de notatie van de norm.

De norm kent drie meethoeken: 20 graden voor hoogglanzende oppervlakken, 60 graden voor halfglanzende en 85 graden voor matte. Elke hoek kan maar over een beperkt bereik onderscheid maken, en bij elke glanswaarde hoort volgens de norm de hoek. Een getal zonder hoek kun je dus niet vergelijken.

Sikkens en Sigma meten lak onder 60 graden en muurverf onder 85 graden. Sikkens schrijft in Infoblad 1036 dat het verschil tussen muurverven zo beter zichtbaar wordt, en dat een zijdeglans muurverf daardoor niet vergelijkbaar is met een zijdeglans lak. PPG, de maker van Sigma, zegt hetzelfde in Informatieblad 1301 (2022).

Muurverf: de indeling van EN 13300

Voor muur- en plafondverf binnen bestaat een Europese indeling, in EN 13300:2022, tabel 1. Die meet eerst onder 60 graden. Scoort de verf daar onder 10 GU, dan meet je opnieuw onder 85 graden, en die waarde beslist.

Klasse	Naam in de norm (eigen vertaling)	Meethoek	Glanswaarde
G1	Gloss (glanzend)	60°	60 GU of meer
G2a	Mid sheen (middenglans)	60°	10 tot 60 GU
G2b	Mid sheen (middenglans)	60° en 85°	Onder 10 GU bij 60°, minstens 10 GU bij 85°
G3	Matt (mat)	85°	Meer dan 5 en minder dan 10 GU
G4	Dead-matt (doodmat)	85°	5 GU of minder

Middenglans heet volgens de norm per land anders, bijvoorbeeld semi-gloss, semi-matt of satin. De norm geeft alleen Engelse namen; het woord doodmat nemen we over van Sigma. Dat noemt muurverf bij 85 graden onder 5 GU supermat (doodmat), van 5 tot 10 mat, van 10 tot 20 eiglans, van 20 tot 55 zijdeglans en van 55 tot 85 halfglans (Informatieblad 1301, 2022). Hoe je een muurverf kiest, lees je in muurverf kiezen.

Mat, zijdeglans en hoogglans: de grenzen per merk

Voor lak vonden we geen norm met glansklassen. Elk merk hanteert een eigen indeling. Sikkens en Sigma meten bij 60 graden; Wijzonol noemt op zijn pagina zes glansgraden van verf geen hoek.

Glansgraad	Sikkens, Infoblad 1036	Sigma, Informatieblad 1301 (2022)	Wijzonol, zes glansgraden
Mat	Onder 15 GU	Onder 15 GU	Onder 15 GU
Eiglans	Geen naam	15 tot 25 GU	15 tot 30 GU
Zijdeglans	25 tot 60 GU	25 tot 40 GU	30 tot 60 GU
Halfglans	60 tot 75 GU	40 tot 75 GU	60 tot 75 GU
Hoogglans	Boven 75 GU	Boven 75 GU	Boven 75 GU

Mat en hoogglans liggen bij alle drie gelijk, het midden schuift. Een lak van 50 GU is bij Sikkens en Wijzonol zijdeglans en bij Sigma halfglans. Sikkens volgt zijn eigen tabel ook niet overal. Rubbol BL Rezisto Semi-Gloss heet halfglans en meet ca. 40 GU bij 60 graden. Volgens Infoblad 1036 is dat zijdeglans. Rubbol XD Semi-Gloss heet ook halfglans, maar start volgens zijn blad op 75 tot 85 GU bij 60 graden. Dat valt volgens Infoblad 1036 grotendeels onder hoogglans. Pas na een maand zit hij met 60 tot 70 GU in halfglans. Ons advies: vergelijk lakken op het getal en de hoek in het technisch blad, niet op de naam op de pot.

Glanswaarden uit de technische bladen

Zo liggen echte producten. Het zijn gemiddelden of ondergrenzen van de fabrikant. Wijzonol schrijft erbij dat de waarden per kleur verschillen.

Product	Glans volgens het blad	Meethoek	Situering	Bron
Sikkens Rubbol XD High Gloss	Hoogglans, meer dan 80 GU / meer dan 85 GU	20° / 60°	Buiten	28-09-2026
Wijzonol LBH SDT Ultra Hoogglanslak	Hoogglans, ca. 85 GU	60°	Buiten	v1.9
Wijzonol Dekkend Hoogglanslak	Hoogglans, ca. 85 GU	60°	Buiten	v1.6
Wijzonol AQUA Hoogglans	Hoogglans, ca. 80 GU	60°	Binnen en buiten	v1.13
Sikkens Rubbol BL Rezisto High Gloss	Hoogglans, meer dan 70 GU	20°	Binnen	14-08-2026
Sikkens Rubbol XD Semi-Gloss	Halfglans, 75 tot 85 GU, na een maand 60 tot 70 GU	60°	Buiten	04-03-2025
Sikkens Rubbol BL Rezisto Semi-Gloss	Halfglans, ca. 40 GU	60°	Binnen	11-09-2026
Wijzonol Dekkend Zijdeglanslak	Zijdeglans, ca. 35 GU, bereikt na ca. een maand	60°	Buiten	v1.11
Wijzonol LBH Urethan Alkyd Zijdeglanslak	Zijdeglans, ca. 30 GU	60°	Buiten	v1.12
Wijzonol AQUA Zijdeglans	Zijdeglans, ca. 30 GU	60°	Binnen	v1.7
Sikkens Rubbol BL Rezisto Satin	Zijdeglans, ca. 25 GU	60°	Binnen	11-09-2026
Sikkens Rubbol BL Satura	Zijdeglans, ca. 25 GU	60°	Binnen	22-06-2026
Sigma S2U Allure Gloss	Hoogglans, geen getal	Niet vermeld	Buiten	oktober 2026
Flexa Creations Lak Hoogglans	Hoogglans, geen getal	Niet vermeld	Binnen	02-2025

Bij deze producten liggen de hoogglanslakken rond 80 tot 85 GU bij 60 graden, en de zijdeglanslakken tussen 25 en 35 GU. Het verschil tussen twee zijdeglanslakken kan dus 10 GU zijn (eigen berekening). Sikkens geeft Rezisto High Gloss alleen bij 20 graden op. Die waarde leg je niet naast een 60-gradenwaarde van een ander merk. Sigma en Flexa noemen in deze bladen alleen de naam.

De glans zakt de eerste maand

Een verse laag glanst meer dan het eindresultaat. Over Buitenlak Zijdeglans schrijft Sikkens dat de glans direct na het aanbrengen hoog is en na ongeveer een maand zijdeglans wordt. Wijzonol schrijft bij Dekkend Zijdeglanslak dat de glansgraad na ca. een maand wordt bereikt. Rubbol XD Semi-Gloss begint volgens zijn blad op 75 tot 85 GU en zit na een maand op 60 tot 70 GU. Alle drie zijn alkydlakken voor buiten. Voor hoogglans, mat of watergedragen binnenlak noemen de bladen die we lazen geen termijn. Op de pagina over hoogglans verf schrijft Wijzonol dat de aanvangsglans altijd hoger ligt dan de uiteindelijke glans. Sigma schrijft in Informatieblad 1315 dat de glans direct na het aanbrengen begint af te nemen, en dat de snelheid afhangt van de kwaliteit van de lak en de verwering.

Ons advies: zet een proefvlak in beide glansgraden en beoordeel het niet meteen. Bij alkydlak wacht je ongeveer een maand. Kijk bij daglicht en bij lamplicht. Twijfel je bij kozijnen, dan raadt Wijzonol aan eerst zijdeglans te zetten. Vind je die te glanzend, dan wordt de eindlaag mat; mag het meer zijn, dan hoogglans (schildertips kozijnen).

Waarom dezelfde lak minder kan glanzen

De pot bepaalt de glans niet alleen. Wijzonol noemt op zijn pagina over glansbeleving en glansmeting vier factoren:

• Ondergrond. Eén laag hoogglans over een gewone grondverf kan wegzakken, met een lagere glans als gevolg. Over de bijpassende grondlak van het merk is het resultaat het best.
• Gereedschap. Spuiten, kwasten en rollen geven elk een andere oppervlaktestructuur en daarmee een andere glansbeleving.
• Verdunning. Verdunnen kan de glans verlagen. Wijzonol adviseert hoogglanslak voor de beste glans niet te verdunnen. De productbladen van Dekkend Hoogglanslak en LBH SDT Ultra Hoogglanslak staan spaarzaam verdunnen met terpentine wel toe.
• Laagdikte. Een te dunne laag glanst minder, en volgens deze pagina geeft meer opbouw meer glans. Op zijn pagina over hoogglans verf schrijft Wijzonol juist dat te dikke lagen hoogglans dof kunnen maken, en raadt het dunne lagen aan. Ons advies: houd de laagdikte uit het technisch blad aan.

Sigma geeft voor alkydlak 40 micrometer droge laagdikte per laag op. Is de laag dunner, dan kan de glans binnen enkele jaren achteruitgaan, vooral aan de weerzijde, en poetsen brengt hem niet terug (Informatieblad 1335, 2021). Een poreuze ondergrond zuigt volgens hetzelfde blad lak op, wat de aanvangsglans verlaagt, vooral bij één laag. Te dik is ook niet goed: bij een hoge laagdikte droogt de lak trager en ontstaat volgens hetzelfde blad eerder een witte waas.

Zijdeglans of hoogglans binnen: deuren, kozijnen en kastjes

Binnen speelt het weer geen rol. De keuze draait om drie dingen: hoe strak de ondergrond is, hoe vaak je schoonmaakt en of de lak vergeelt.

Hoogglans legt de ondergrond bloot. Wijzonol schrijft dat hoogglans oneffenheden snel laat zien en dat je daarom heel zorgvuldig glad moet schuren. Zijdeglans verbergt kleine imperfecties beter (zijdeglans verf). Op zijn pagina over hoogglans verf noemt Wijzonol zijdeglans de meest gebruikte glans voor binnen, op deuren, ramen, kozijnen, plinten en trappen. Hoe je een deur lakt, lees je in een deur schilderen.

Schoonmaken kan bij beide. Wijzonol noemt hoogglans eenvoudig schoon te maken en zijdeglans goed schoon te maken. Mat is volgens het merk minder goed reinigbaar en toont sneller vlekken en huidvet. Bij keukens ziet Wijzonol dat mensen nog vaak voor hoogglans kiezen omdat die makkelijk schoon te maken is, ondanks de trend naar mat (keukenkastjes verven). Bij kastjes en deuren speelt ook huidvet. Sikkens schrijft dat de meeste lakken op acrylbasis niet huidvetresistent zijn en dat de Rezisto-lijn daar juist voor is ontwikkeld (Infoblad 1442, 2023). Die lijn bestaat in zijdeglans, halfglans en hoogglans (zie de tabel hierboven). Meer daarover in keukenkastjes verven.

Bij wit en lichte kleuren telt vergeling. In hetzelfde Infoblad 1442 (2023) schrijft Sikkens dat zijn watergedragen lak in zijde- en halfglans niet vergeelt. Zijn watergedragen hoogglans, Rubbol BL Rezisto High Gloss, is door het alkyddeel niet vrij van donkervergeling. Wijzonol noemt zijn AQUA Hoogglans, op basis van alkydtechnologie, minimaal donkervergelend, en AQUA Zijdeglans niet donkervergelend. Watergedragen hoogglans glanst volgens Sikkens ook iets minder dan alkyd hoogglans. Witte binnendeuren in een donkere gang zet je dus het veiligst in watergedragen zijdeglans (ons advies, op basis van deze bladen).

Hoogglans of zijdeglans buiten: duurzaamheid en glansbehoud

Je leest vaak dat hoogglans buiten veel langer meegaat. Binnen dezelfde productlijn zien we dat in de productbladen niet terug:

Productlijn	Hoogglans	Zijdeglans of halfglans	Bron
Sikkens Buitenlak	Tot 8 jaar bescherming	Zijdeglans: tot 8 jaar	Hoogglans, Zijdeglans (27-02-2025)
Sikkens Rubbol XD	High Gloss: tot 10 jaar, onderhoudscyclus doorgaans 8 tot 10 jaar	Semi-Gloss (halfglans): tot 10 jaar, onderhoudscyclus doorgaans 8 tot 10 jaar	High Gloss, Semi-Gloss
Sigma S2U Allure	Gloss: 10 jaar “schildervrij” garantie mogelijk	Satin (zijdeglans): 10 jaar “schildervrij” garantie mogelijk	Gloss, Satin (oktober 2026)
Wijzonol Dekkend	Hoogglanslak: tot 8 jaar	Zijdeglanslak: tot 7 jaar	Hoogglans, Zijdeglans

In deze vier lijnen scheelt hoogglans hooguit een jaar. Tussen verschillende lijnen kan het wel veel schelen. Wijzonol geeft zijn LBH SDT Ultra Hoogglanslak een onderhoudstermijn van ca. 12 jaar en zijn LBH Urethan Alkyd Zijdeglanslak ca. 5 tot 6 jaar. Een SDT Ultra in zijdeglans vonden we niet, en op zijn zijdeglanspagina raadt Wijzonol voor buiten juist de LBH Urethan aan.

Wijzonol is op zijn eigen site niet eenduidig. Op de pagina over de zes glansgraden staat dat de buitenduurzaamheid van hoogglans hoger is dan die van andere glansgraden, en met wit en lichte kleuren nog hoger. Het LBH-paar past daarbij, de Dekkend-lijn (8 tegen 7 jaar) veel minder. Op de pagina over zijdeglans staat dat zijdeglans dezelfde bescherming biedt als hoogglans (in een alinea over binnen), en dat zijdeglans buiten minder gevoelig is voor glansverschillen.

Wat de glans buiten afbreekt, is vooral zonlicht. UV-straling knipt het bindmiddel van de lak stukje bij beetje door. De laag verliest glans, wordt ruwer en gaat krijten, schrijft Sikkens in Infoblad 1374 (2023). Ligging telt mee. In Infoblad 1132 geeft Sikkens als voorbeeld twee gelijk geschilderde deuren: die op het zuiden heeft na drie jaar onderhoud nodig, die op het noorden kan nog drie à vier jaar extra. Hetzelfde blad schrijft dat zure neerslag al het buitenschilderwerk op termijn matslaat met een witte waas, die je kunt afspoelen. Sikkens raadt bewoners aan het schilderwerk mee te soppen bij het ramen lappen. Watergedragen lak houdt volgens Infoblad 1442 (2023) buiten zijn glans beter vast dan alkydlak.

Wijzonol noemt hoogglans door de gladde afwerking goed bestand tegen vocht en vuil, en eenvoudig schoon te maken. Op beschutte plekken met weinig regen kan bij Sigma S2U Allure Gloss en Allure Satin juist een lichte waas met glansverlies ontstaan, schrijft PPG in beide kenmerkenbladen. Bij kozijnen telt vooral hoe het bijwerken oogt. Sikkens schrijft dat goed glansbehoud glansverschillen na een bijwerkbeurt tot een minimum beperkt (Infoblad 1374, 2023). Hoe je kozijnen opbouwt, staat in kozijnen lakken.

Kleur, zwart en glans

Glans verandert hoe je een kleur ziet, ook als de verf hetzelfde is. Sikkens noemt de glansgraad naast lichtbron, lichtinval, ruwheid en laagdikte als factor in de kleurwaarneming (Infoblad 1372). Sigma beschrijft dat een hoogglanslak naast matte muurverf in dezelfde kleur anders oogt, terwijl een kleurmeting geen verschil laat zien (Informatieblad 1315). In getallen: Sikkens telt bij zijn kleuren voor zijdeglans 2,8 en voor hoogglans 3,2 op bij de lichtreflectie van de matte kleur (Infoblad 1220). Wijzonol ziet het combineren van glansgraden in één kleur juist als manier om een ruimte spannend te maken. Wat dit voor wit betekent, lees je in RAL 9010 of RAL 9001.

Bij zwart en andere donkere kleuren zie je fouten in de glans eerder. Glansverlies door een te dunne laag is volgens Sigma beter zichtbaar in donkere dan in lichte kleuren, en een witte waas ontstaat juist op donkere kleuren (Informatieblad 1335, 2021). Voor het onderhoud buiten telt de kleur. De Stichting Garantiefonds Timmerwerk (SGT) deelt RAL-kleuren in onderhoudsklassen in; de indeling gaat uit van de lichtreflectie van de kleur. Volgens Sikkens Infoblad 1299 staat diepzwart RAL 9005 met 9004, 9011 en 9017 in klasse III, ongunstig, net als antracietgrijs 7016. Voor die klasse raadt Sikkens het onderhoudsschema voor donkere kleuren aan.

Hoogglans overschilderen met zijdeglans, of andersom

De glansgraad zelf is geen bezwaar (onze afleiding uit de bladen). Sikkens beschrijft in de bladen van Buitenlak Hoogglans en Buitenlak Zijdeglans hetzelfde systeem over een intacte dekkende, terpentineverdunbare laag. Naar de glans van de oude laag vraagt het blad niet.

1. Slechte delen eraf Verwijder slechte delen helemaal, met een verfschraper of door grof te schuren.
2. Reinigen Ontvet de intacte laag; Sikkens noemt Alabastine Verfreiniger, zie ontvetten voor schilderen.
3. Dof schuren Schuur de oude lak helemaal dof met korrel P220 tot P280, zie welke korrel schuurpapier.
4. Kaal hout gronden Behandel kale plekken als nieuw hout, met grondlak.
5. Twee lagen aflak Schuur tussen de lagen fijn met een kunststof schuurpad.

Wijzonol zegt het algemener: tussen de lagen altijd schuren of matteren voor een goede onderlinge hechting (blad van Dekkend Zijdeglanslak). Ga je binnen van een oude alkyd hoogglans naar een watergedragen zijdeglans, dan kan dat volgens Sikkens over iedere intacte terpentineverdunbare laag, na grondig reinigen en zorgvuldig schuren (Infoblad 1442, 2023). Tussen watergedragen lagen werk je met een schuurpad. Watergedragen lak is thermoplastisch en gaat bij te grof of machinaal schuren rullen.

Van zijdeglans naar hoogglans vraagt meer voorwerk. Een hoogglanslaag accentueert gemakkelijk oneffenheden, schrijft Wijzonol. Schuur dus strakker dan je bij zijdeglans zou doen. Sikkens verwijst voor de hoogst haalbare glans naar zijn schuurmatrix (Infoblad 1072). Zet bij een poreuze of verweerde ondergrond twee lagen hoogglans, want één laag kan wegzakken (ons advies, op basis van Wijzonol, Sigma 1315 en Sigma 1335 uit 2021).

Werk nooit een plek bij in een andere glansgraad dan de rest van het vlak. Het glansverschil blijft zichtbaar, en volgens Sikkens 1372 beïnvloedt glans ook hoe je de kleur ziet. Schilder dan het hele vlak, van hoek tot hoek (ons advies).

Wat er misgaat

Fout	Wat er gebeurt	Wat je doet
Lak kiezen op de naam zijdeglans of halfglans	Zijdeglans loopt per merk van 25 tot 60 GU. Sikkens noemt een lak van ca. 40 GU halfglans.	Vergelijk GU en meethoek in het technisch blad.
Een proefvlak na een dag beoordelen	De lak glanst nog hoger dan straks. Sikkens en Wijzonol noemen bij hun alkyd buitenzijdeglans ongeveer een maand tot de eindglans.	Beoordeel alkydlak na een maand, bij daglicht en lamplicht.
Eén laag hoogglans over grondverf of poreus oud werk	De glans zakt weg (Wijzonol) en de aanvangsglans is lager (Sigma 1335, 2021).	Voorlakken en twee lagen aflak.
Te dun lakken of verdunnen	Minder glans (Wijzonol), en de glans gaat sneller achteruit. Poetsen helpt niet (Sigma 1335, 2021).	Lak niet verdunnen en zet de laagdikte uit het blad.
Lakken als de ondergrond bijna op het dauwpunt is	Vocht condenseert op de verse lak, die mat slaat (Sigma 1335, 2021).	Ondergrond minstens 3 °C boven het dauwpunt. Is het al gebeurd: laten uitharden, mat schuren en opnieuw lakken.
Bijwerken met een andere glansgraad of een ander product	Glansverschil, en de kleur lijkt anders (Sikkens 1372).	Hetzelfde product, en het hele vlak.
Witte watergedragen hoogglans op alkydbasis in een donkere gang	Donkervergeling door het alkyddeel, bijvoorbeeld bij Rubbol BL Rezisto High Gloss (Sikkens 1442, 2023).	Watergedragen zijdeglans, die volgens Sikkens niet vergeelt.

Meer over lak, muurverf en grondverf vind je onder Verf.

Veelgestelde vragen