Stopverf is een pasta op basis van lijnolie waarmee je enkel glas in de sponning afdicht. Hij droogt door zuurstof uit de lucht: eerst ontstaat een vel, en tot in de kern uitharden kan volgens Soudal enkele jaren duren. Je schildert hem zodra dat vel er staat. Hoe lang dat duurt, verschilt per merk: gemiddeld 6 tot 8 dagen bij Toupret, 2 tot 6 weken bij Alabastine en 2 tot 3 weken bij Soudal, dat binnen een maand laat schilderen om scheuren te voorkomen. Zwaluw noemt voor Profstop Universal 2 tot 4 maanden. Op dubbel glas hoort lijnoliestopverf niet: Zwaluw noemt Profstop “niet geschikt voor isolatieglas en gelaagd glas”. Daar gebruik je een elastische stopverfvervanger of glaslatten met beglazingskit.
Inhoud van dit artikel

Hoe lang moet stopverf drogen voordat je schildert?
Stopverf droogt anders dan verf. Lijnolie hardt uit onder invloed van zuurstof uit de lucht, schrijft Stichting ERM in de restauratierichtlijn URL 4009 Historisch schilderwerk (2021). Eerst vormt zich een vel aan de buitenkant. Volgens Alabastine is de onderlaag dan nog zacht, maar is dat vel al wel schilderbaar. Op dat vel schilder je. De droogtijd van stopverf tot dat vel verschilt per merk sterk.
Wanneer kun je stopverf schilderen?
Tijd tot het vel, volgens het blad van elk merk
| Product | Overschilderbaar (vel gevormd) | Tijdbalk |
|---|---|---|
| Toupret Stopverf wit/bruin20 °C, 50% RV; Afwerken zodra er een huid staat, gemiddeld na 6 tot 8 dagen; uiterste termijn niet vermeld | 6 tot 8 dagen | |
| Soudal StopverfVel na 2 tot 3 weken, afhankelijk van het weer; uiterlijk binnen een maand schilderen | 2 tot 3 weken | |
| Alabastine StopverfVel en overschilderbaar na ongeveer 2 tot 6 weken; stap 4 op dezelfde pagina zegt 3 tot 6 weken; uiterste termijn niet vermeld | 2 tot 6 weken | |
| Zwaluw Profstop UniversalHuidvorming, kan oplopen tot een jaar; uiterste termijn niet vermeld | 2 tot 4 maanden | |
| KAWO LeinölkittOp zijn vroegst na de huidvorming, zonder tijd; uiterlijk na ca. 4 tot 8 weken | niet vermeld | |
| Everbuild 101 Linseed Oil Putty (Verenigd Koninkrijk)Vel na ongeveer 2 tot 4 dagen buiten; schilderen na minimaal 7 en uiterlijk 30 dagen | 7 dagen |
Bronnen: Toupret, technische fiche Stopverf wit/bruin (maart 2025), Soudal, technische fiche Stopverf (revisie 04-09-2026), Alabastine, productpagina Stopverf (oktober 2026), Zwaluw, TDS Profstop Universal (opgevraagd 30-10-2026), KAWO, Produktdatenblatt Leinölkitt (03/2023) en Everbuild (Sika), 101 Linseed Oil Putty (versie 02.01, februari 2025). Alleen Toupret noemt een conditie (20 °C, 50% RV, normaal zuigende ondergrond); Soudal, Alabastine, Zwaluw en Everbuild schrijven dat de tijd afhangt van weer of omstandigheden. Tot in de kern uitharden kan volgens Soudal enkele jaren duren.
Te vroeg en te laat gaan allebei mis. Schilder je voordat er een vel staat, dan kunnen er volgens Everbuild blazen in de verf ontstaan en kan er olie uitlekken. Na 30 dagen kan de verf scheuren en slecht hechten. Soudal laat binnen een maand schilderen om scheuren in de stopverf te voorkomen. KAWO vraagt in zijn productblad uit 2023 een kitvel dat stevig genoeg is om te schilderen en dat niet oplost in de lak. De oudere KAWO-tekst die Kreidezeit citeert, noemt rimpels bij te vroeg schilderen.
Ons advies, geen fabrikantwaarde: houd de tijd van je eigen pot aan en zet dan eerst een proefstreek verf op de stopverf. Lost het vel op of trekt de verf rimpels, wacht dan langer. KAWO raadt zelf ook proeven vooraf aan. Op aanraken alleen kun je niet afgaan: Toupret prijst zijn stopverf aan met “blijft niet aan de vingers kleven”, dus een droog gevoel zegt weinig.
Stopverf overschilderen: waarom en met welke verf
Lijnoliestopverf is pas af als hij geschilderd is. Toupret schrijft dat stopverf “afgewerkt” moet worden met verf, vernis of lazuur. KAWO noemt het oppervlak niet weerbestendig, dus de stopverf moet altijd een verflaag krijgen (KAWO, productblad 2023). Soudal zet “moet worden geverfd” bij de eigenschappen. Bij een stopverfvervanger hoeft het niet altijd: Bostik noemt overschilderen van Monustop “niet noodzakelijk”, en Soudal schrijft bij Soudaseal Tradition dat hij geverfd kan worden.
| Fabrikant | Verf op de stopverf volgens het blad |
|---|---|
| Alabastine | Alkydharsverf (blad uit 2015). Schilder je met acrylverf, dan eerst een alkydprimer op terpentinebasis of een grondverf over de stopverf (productpagina). |
| Soudal | Binnen een maand, met dampdoorlatende verf, zodat het droogproces niet stopt en de stopverf niet scheurt. |
| KAWO | Alkydharslakken, het best elastische hoogglanslakken. Ventilatielakken zijn minder geschikt (Duits: Ventilationslacke; wij lezen dat als dampopen lakken). Bij watergedragen lak kunnen verkleuring of scheuren optreden. Op de stopverfkant geen grondverf, maar minstens twee lagen aflak, overlappend op het glas (productblad 2023). |
| Toupret | Verf, vernis of lazuur. |
| Everbuild | Grondlaag en aflak. Geen vernis of microporeuze beits: die beschermen niet genoeg. |
| Zwaluw Profstop Universal | De meeste verfsoorten, na voldoende huidvorming. |
De bladen spreken elkaar op drie punten tegen. Soudal wil dampdoorlatende verf, terwijl KAWO ventilatielakken, in onze lezing dampopen lakken, juist minder geschikt vindt. Toupret staat vernis en lazuur toe, Everbuild raadt vernis en microporeuze beits af. Alabastine wil onder acrylverf eerst een alkydprimer of grondverf over de stopverf, KAWO wil op de stopverfkant juist geen grondverf. Kreidezeit, dat de KAWO-stopverf verkoopt, wil buiten zelf een elastische verf op natuurlijke olie, zoals zijn standolieverf. Meer over die olie lees je in lijnolie.
Ons advies: volg het blad van je eigen stopverf. Staat er niets in, kies dan een alkydverf op terpentinebasis, want alkyd noemen Alabastine en KAWO allebei. Laat de verf over de naad tussen stopverf en glas lopen; Everbuild vraagt dat de verflaag die naad overlapt, en KAWO laat de lak overlappend op het glas zetten. Een tot twee millimeter op het glas is een vuistregel, geen fabrikantwaarde. Hoe je de rest van het kozijn opbouwt, lees je in kozijnen lakken, en welke glansgraad past in hoogglans of zijdeglans.
Soorten stopverf en stopverfvervangers
In de bladen zie je vier manieren om glas in een sponning af te dichten. De eerste twee zijn stopverf op lijnoliebasis.
| Soort | Wat de fabrikant schrijft | Ons advies |
|---|---|---|
| Lijnoliestopverf, klassiek | KAWO Leinölkitt: krijt en lijnolie, zonder kunsthars (Kreidezeit); KAWO zet hem in voor enkel glas in houten ramen, ook historische (productblad 2023). Toupret: op lijnoliebasis, voor enkel glas van maximaal 6 mm, op houtwerk met een grondlaag. Toupret noemt geen kunsthars; dat hij in deze rij staat, is onze indeling. | Enkel glas in hout, vooral in oude ramen |
| Lijnoliestopverf met kunsthars | Soudal: lijnolie, gemodificeerd met synthetische harsen, voor glas zonder glaslat op hout, beton en metaal. Zwaluw Profstop Universal: lijnzaadolie, synthetische harsen en vulmiddelen, voor enkel glas tot 0,6 m² in houten, stalen en betonnen kozijnen. | Enkel glas; reken bij Profstop op een lange huidvorming |
| Stopverfvervanger | Zwaluw Monustop: hybride kit die onder invloed van luchtvochtigheid uithardt tot elastisch rubber, voor enkel-, isolatie- en monumentaal glas zonder glaslatten. Soudaseal Tradition: kit met het uiterlijk van stopverf, voor enkel en dubbel glas in oude gebouwen en monumenten. | Dubbel glas zonder glaslatten, stalen of betonnen ramen, of als je snel wilt schilderen |
| Glaslatten met beglazingskit | Soudal Beglazing: kit voor de topafdichting tussen glas en raamprofiel volgens NPR 3577, die ERM de praktijkrichtlijn Beglazen van gebouwen noemt. Volgens Soudal niet geschikt voor contact met de secundaire kit van isolatieglas. | Ramen die al glaslatten hebben; bij isolatieglas alleen een kit die de glasleverancier verdraagzaam noemt |
Stopverf is er in een paar kleuren: wit of bruin bij Toupret, naturel of teak bij Alabastine en Soudal, naturel bij Zwaluw. Zwarte stopverf op lijnoliebasis vonden we in deze bladen niet. Zwart kwamen we alleen tegen bij de stopverfvervangers: Monustop is er in grijs, wit en zwart, Soudaseal Tradition in zwart en RAL 9010.
Stopverf of kit?
Lijnoliestopverf droogt traag en blijft in de kern lang zacht (Alabastine, Soudal). Een stopverfvervanger is een kit die volgens ERM “vulkaniseert tot een elastisch rubberproduct” en snel over te schilderen is (URL 4009, 2021). Monustop vormt bij 23 °C en 50% RV in 10 minuten een huid en hardt 2 tot 3 mm per 24 uur door. Wil je hem schilderen, dan raadt Bostik aan dat binnen enkele dagen te doen, na licht opschuren met Scotch-Brite. Soudal laat Soudaseal Tradition pas schilderen als de kit helemaal is uitgehard; de hechting van alkydverf daarop beoordeel je na 3 tot 4 weken.
Welke past, hangt af van raam en glas. Dit schrijven de ERM-richtlijnen voor historische panden en monumenten, met wat de fabrikanten erover zeggen.
- Houten raam, enkel glas. Bij herstel van historische panden schrijft ERM voor: in panden van vóór circa 1960 zet je enkel glas in stopverf of een stopverfvervanger, zonder glaslatten. Na circa 1960 horen er glaslatten of profielen, tenzij anders afgesproken (URL 4009, 2021).
- Stalen raam. De twee ERM-richtlijnen verschillen. URL 4009 (2021) laat het glas zetten in stopverf of, beter, in een stopverfvervanger, op twee lagen corrosiewerende primer van minimaal 80 µm droog. De nieuwere URL 4015 Beglazing noemt traditionele stopverf bij schadeherstel aan stalen ramen niet mogelijk, omdat de droging door zuurstof te langzaam gaat; een stopverfvervangende kit is daar “een uitstekend alternatief”. Soudal, Alabastine, Zwaluw en Everbuild noemen metaal wel als ondergrond voor hun stopverf. KAWO raadt voor metalen ramen een andere kit aan, zijn 2K-Reparaturkitt (productblad 2023).
- Betonnen sponning. Stopverf reageert met de vrije alkaliën uit het beton. Daarom is volgens ERM een alkalibestendige primer essentieel: twee lagen, met een minimale droge laagdikte van 80 µm. Beter nog is een stopverfvervanger, die tegen alkaliën bestand is (URL 4009, 2021). Soudal, Alabastine en Zwaluw noemen beton als ondergrond, zonder een alkalibestendige primer te noemen.
- Monument. Volgens de keuzetabel van URL 4015 is traditionele stopverf in monumenten verplicht en een stopverfvervangende kit niet toegestaan bij conserveren, repareren en kopiëren. Bij imiteren en verbeteren, zoals isolerend glas, is het omgekeerd: dan mag de kit en is traditionele stopverf niet toegestaan. Bij schadeherstel aan stalen ramen raadt dezelfde richtlijn de kit wel aan. Bostik en Soudal noemen hun kit juist voor monumentaal glas en monumenten.
- Dubbel glas. Geen lijnoliestopverf, zie hieronder.
Stopverf op dubbel glas
Lijnoliestopverf hoort niet op dubbel glas
Zwaluw noemt Profstop Universal “niet geschikt voor isolatieglas en gelaagd glas”. Toupret maakt zijn stopverf voor enkelvoudige beglazing, en Everbuild noemt dubbel glas ongeschikt voor zijn stopverf. KAWO raadt bij beglazing met isolatieglas niet zijn Leinölkitt maar zijn Elastokitt aan (productblad 2023).
Isolerend dubbelglas is volgens ERM twee glasbladen die met een afstandhouder luchtdicht met elkaar verbonden zijn. De beglazingskit in de sponning moet verdraagzaam zijn met de kit van die randafdichting, schrijft ERM in URL 4015; volg de voorschriften van de glasproducent en NPR 3577 “Beglazen van gebouwen”. Bij enkel glas met HR-coating in een monument vraagt ERM rondom een stopverfvervangende elastische kit; lijnoliehoudende stopverf mag daar alleen als de glasleverancier geen bezwaar heeft.
Niet elke kit kan tegen de randafdichting. Soudal Beglazing is volgens Soudal niet geschikt voor contact met de secundaire kit van isolerende beglazing. Soudaseal Tradition is in Soudals tests verdraagzaam met de meeste randafdichtingen, maar niet alle combinaties zijn getest. Bostik zet Monustop in voor isolatieglas, mits de butylafdichting helemaal bedekt is tegen uv. De verdraagzaamheid garandeert Bostik niet, omdat glasfabrikanten hun randafdichting kunnen wijzigen zonder dat te melden. Pilkington geeft garantie op zijn isolatieglas op voorwaarde dat de plaatsing voldoet aan NEN 2608, NEN 3576 en de richtlijnen uit NPR 3577, of aan gelijkwaardige voorschriften die Pilkington schriftelijk accepteert. Schade door “niet verdraagzame (beglazings)materialen” sluit Pilkington uit (garantiebepalingen, 2020). Ons advies: vraag de leverancier van je glas welke kit erbij past.
Stopverf aanbrengen
- Maak de sponning schoon. Haal oude stopverf en losse delen weg. De sponning moet schoon, droog, stof- en vetvrij zijn (Alabastine); Toupret vraagt een ondergrond die hard, hechtend, schoon, gezond en droog is. Hoe je ontvet, lees je in ontvetten voor schilderen. Zit er rot in de sponning, herstel dat dan eerst, zie houtrot repareren.
- Grond de sponning volgens je eigen blad. Toupret zet stopverf op houtwerk met een grondlaag. ERM laat de sponning twee keer gronden “om inzuigen in de ondergrond van de lijnolie uit de stopverf te voorkomen”, en plaatst het glas pas als de grondverf droog is (URL 4015). Zwaluw vraagt ook twee keer grondverf. Alabastine wil op kaal hout juist maximaal één laag. KAWO wil vóór het stoppen geen filmvormende grondverf; bij een stevige filmvormende grondlaag of een al gelakte sponning raadt KAWO een andere kit aan (productblad 2023). Volg het blad van je eigen stopverf.
- Kneed de stopverf. Kneed hem soepel en verdun hem niet, schrijft Alabastine. Soudal geeft een uitweg: is de stopverf te soepel, kneed er dan een beetje krijt door; is hij te hard, dan wat lijnolie.
- Leg een bed en zet het glas vast. Toupret brengt stopverf aan de sponningzijde en aan de buitenzijde aan, met aan de sponningzijde minimaal 3 mm. Leg dus eerst een bed, druk het glas erin en zet het vast met metalen glaspennen of glasdriehoekjes, zoals Zwaluw voorschrijft.
- Zet de schuine kant. De schuine stopverfkant is bij Toupret minimaal 9 mm breed. Werk met een stopverfmes of lauriebladmes; hoe zo’n mes eruitziet, lees je bij plamuurmes. Trek de stopverf in één vloeiende beweging strak en glad (Alabastine).
- Laat hem rustig drogen. Werk niet in de volle zon of op een te warme ondergrond (Toupret). Soudal laat de stopverf tijdens het uitharden beschermen tegen fel zonlicht en temperaturen boven 30 °C. Schilder zodra het vel er staat.
| Stopverf | Voegmaat | Verwerken | Verbruik |
|---|---|---|---|
| Toupret | Sponningzijde minimaal 3 mm, schuine zijde minimaal 9 mm | 5 tot 35 °C, RV maximaal 80% | 1 kg voor 6 strekkende meter |
| Soudal | 10 x 10 tot 20 x 15 mm | 5 tot 30 °C, het best tussen 5 en 25 °C | Niet vermeld |
| Zwaluw Profstop Universal | 10 x 10 tot 25 x 25 mm | 5 tot 30 °C | Niet vermeld |
| Alabastine | Voegbreedte maximaal 2 cm, diepte maximaal 1 cm | Minimaal 5 °C volgens de productpagina; “niet beneden 10 °C” volgens het blad uit 2015 | Niet vermeld |
| KAWO Leinölkitt | Niet vermeld | Niet vermeld | 7 tot 10 m per kg (Kreidezeit) |
Eigen berekening: een raam van 80 bij 100 cm heeft 3,6 m omtrek. Met de 6 m per kg van Toupret heb je ongeveer 0,6 kg nodig, met de 7 tot 10 m per kg die Kreidezeit voor de KAWO-stopverf noemt 0,4 tot 0,5 kg. Het echte verbruik hangt af van de maat van je sponning.
Oude stopverf verwijderen
Stopverf veroudert in stappen. ERM noemt als eerste teken dat de stopverf loslaat van het glas, daarna komen scheuren en loslaten in de sponning (URL 4009, 2021). Vervangen gaat volgens die richtlijn zo: haal de stopverfranden weg die niet meer werken, maak sponning en glas helemaal schoon, controleer of de glaspennen of glasveren nog goed zitten en vervang ze zo nodig, en herstel de verflaag in de sponning.
Harde stopverf hak je in stukjes los met een stijf stopverfmes of een oude beitel, met de snijkant van het glas af (ons advies). Resten op het glas schraap je weg met een glasschraper, het gereedschap dat ERM voor kitresten op glas noemt.
Met warmte wordt het riskanter. Pilkington noemt breuk door plaatselijke verwarming van de ruit als thermische oorzaak van glasbreuk, in zijn garantiebepalingen voor isolatieglas (2020). Bosch verkoopt voor heteluchtpistolen een sponningmondstuk met zijvleugels “als bescherming tegen hittegevoelige materialen zoals glas”. Ons advies: gebruik zo’n mondstuk, zet het pistool laag, blijf niet op één plek staan en richt de hete lucht van het glas af.
Op stopverf zit verf, en oude verf kan lood bevatten. Tot 1939 was verf met loodwit binnen gebruikelijk, en ook in latere huizen kan buiten loodhoudende verf zitten. Bij schuren en föhnen kunnen giftige looddeeltjes vrijkomen; ERM schrijft restauratieschilders daarom beschermingsmaatregelen voor (URL 4009, 2021).
Asbest in oude stopverf
Asbest is vroeger ook in stopverf en beglazingskit verwerkt, schrijven OnderhoudNL en Vakgroep GLAS van Bouwend Nederland in de factsheet asbest in beglazingskitten (2021). Sinds juli 1993 is het toepassen van asbest in Nederland verboden. Stopverf met asbest valt volgens de factsheet in risicoklasse 2, en die mag alleen een gecertificeerde asbestverwijderaar weghalen. Asbest in kit herken je moeilijk. Is je huis van vóór 1994 en is er geen asbestinventarisatie, dan luidt het dringende advies een monster te laten nemen door een gespecialiseerd bedrijf. Bij een vermoeden van asbest werk je niet verder tot er zekerheid is.
Wat er misgaat
| Fout | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Schilderen voordat er een vel staat | Kans op blazen in de verf en olie die eruit lekt (Everbuild); rimpels (oudere KAWO-tekst bij Kreidezeit) | Wacht de huidvorming uit het blad van je pot af |
| Maanden wachten met schilderen | Scheuren en slechte hechting na 30 dagen (Everbuild); Soudal laat binnen een maand schilderen om scheuren te voorkomen | Schilder binnen de termijn uit het blad |
| Stopverf in een kale sponning | De lijnolie trekt in het hout (ERM) | Eerst gronden en de grondverf laten drogen (Toupret, Zwaluw, ERM); KAWO wil geen filmvormende grondverf, dus volg je eigen blad |
| Acrylverf direct op de stopverf | Alabastine vraagt eerst een alkydprimer; KAWO noemt verkleuring of scheuren bij watergedragen lak | Alkydprimer of alkydlak, of de verf die je blad noemt |
| Lijnoliestopverf op dubbel glas | Zwaluw: niet geschikt voor isolatieglas; Pilkington sluit schade door niet verdraagzame materialen uit van garantie | Een verdraagzame stopverfvervanger of beglazingskit, na overleg met de glasleverancier |
| Hete lucht op het glas richten | Plaatselijke verwarming kan het glas laten breken (Pilkington, bij isolatieglas) | Sponningmondstuk, lage stand, van het glas af werken |
Meer middelen voor schilderwerk vind je onder Verfbenodigdheden.
Veelgestelde vragen
Wat is beter, stopverf of kit?
Dat hangt af van het glas en het raam. Voor enkel glas in een houten raam is lijnoliestopverf de klassieke keus; bij onderhoud aan monumenten schrijft de ERM-richtlijn hem zelfs voor. Op dubbel glas hoort geen lijnoliestopverf: Zwaluw noemt Profstop niet geschikt voor isolatieglas. Daar, en in stalen of betonnen ramen, werkt volgens ERM een elastische stopverfvervanger beter. Die kun je ook sneller schilderen: Bostik raadt bij Monustop binnen enkele dagen aan.
Wat is de functie van stopverf?
Stopverf dicht de naad tussen glas en sponning af. Volgens de ERM-richtlijn voor historisch schilderwerk (2021) helpt hij bij enkel glas ook om het glas vast te zetten, en bij onderhoud aan monumenten laat ERM de stopverfkanten op waterdichtheid controleren. Zwaluw schrijft voor dat het glas met metalen glaspennen of glasdriehoekjes vastzit; de stopverf alleen houdt het dus niet (onze lezing). Kijk bij het vervangen ook of die pennen nog goed zitten.
Wat is een goed alternatief voor stopverf?
Een stopverfvervanger: een kit die eruitziet als stopverf, maar elastisch uithardt. Voorbeelden zijn Zwaluw Monustop en Soudal Soudaseal Tradition. Monustop vormt bij 23 °C en 50% RV in 10 minuten een huid, en Bostik adviseert hem binnen enkele dagen te schilderen. Heeft je raam glaslatten, dan gebruik je een beglazingskit, zoals Soudal Beglazing voor de topafdichting volgens NPR 3577. In een monument staat de ERM-richtlijn kit bij gewoon onderhoud niet toe, behalve bij schadeherstel aan stalen ramen.
Bestaat stopverf nog steeds?
Ja. Toupret, Alabastine, Soudal en Zwaluw maken nog stopverf op lijnoliebasis, in potten en emmers van een halve kilo tot 6 kg. ERM schrijft in zijn richtlijn voor historisch schilderwerk (2021) voor dat bij herstel van historische panden enkel glas in panden van vóór circa 1960 in stopverf of een stopverfvervanger wordt gezet, zonder glaslatten. Voor panden van na circa 1960 noemt ERM glaslatten of profielen. Voor dubbel glas is lijnoliestopverf niet bedoeld.
Kun je stopverf schuren?
De bladen over lijnoliestopverf die wij lazen, zeggen niets over schuren. Het vel ligt op een kern die nog lang zacht blijft (Alabastine), dus schuren is niet nodig en beschadigt het vel snel (eigen inschatting). Een stopverfvervanger mag je wel licht opschuren. Bostik laat Monustop voor het schilderen opruwen met Scotch-Brite, en volgens Soudal kan licht schuren van uitgeharde Beglazing-kit de hechting van de verf verbeteren.
Hoe verwijder je oude stopverf?
Hak harde stopverf in stukjes los met een stijf mes of een oude beitel, van het glas af, en schraap de resten met een glasschraper weg (ons advies). Maak daarna sponning en glas helemaal schoon en controleer de glaspennen, zoals ERM in 2021 voorschreef. Werk je met hete lucht, gebruik dan een sponningmondstuk dat het glas beschermt. Is je huis van vóór 1994, denk dan eerst aan asbest.

