RAL 9001 heet bij RAL officieel Crèmewit, RAL 9010 Zuiver wit. Zo staan ze in de Nederlandse kleurnamenlijst van RAL. Het verschil dat RAL zelf in een cijfer publiceert, is de lichtreflectie. In de lijst met lichtreflectiewaarden van RAL staat 9001 op 76,8 en 9010 op 86,3, op een schaal van 0 voor zwart tot 100 voor wit. Sikkens koppelt in Infoblad 1225 de RAL-nummers aan zijn eigen kleurcodes. Daarin staat 9001 als F6.04.83: een licht, weinig verzadigd wit in het gele F-segment. 9010 staat als GN.02.88: zo weinig verzadigd dat Sikkens hem als bijna neutraal codeert.
Door de redactie, nagelezen door Jarno van MeerendonkDe vuistregel: kies 9010 als wit gewoon wit moet ogen, op muren, deuren en kozijnen. Kies 9001 als je bewust een crèmekleurig wit wilt, of als je aansluit op schilderwerk dat al in 9001 staat. Zoek je het lichtste en koelste wit van de bekende drie, dan is dat RAL 9016 Verkeerswit: 87,9 bij RAL, en volgens Flexa de koelste van de drie.
Inhoud van dit artikel
Vier witten volgens RAL
Op zijn downloadpagina zet RAL per kleur het nummer, de naam in acht talen en een lichtreflectiewaarde. De naam is volgens de veelgestelde vragen van RAL een beschrijvende kleurnaam. Gebruik nummer en naam samen, dan verklein je de kans op verwarring.
| RAL | Naam bij RAL (Nederlands, Duits) | Wat RAL erover zegt | Lichtreflectie (RAL, 2026) | Waar je hem gebruikt |
|---|---|---|---|---|
| 9001 | Crèmewit, Cremeweiß | Alleen de beschrijvende naam | 76,8 | Bewust warm wit, of aansluiten op bestaand 9001. Flexa: ruimtes met weinig daglicht, naast hout, linnen en rotan. |
| 9010 | Zuiver wit, Reinweiß | Alleen de beschrijvende naam | 86,3 | Algemeen wit voor muren, deuren en kozijnen. Flexa: woonkamer en keuken. |
| 9016 | Verkeerswit, Verkehrsweiß | Alleen de beschrijvende naam | 87,9 | Het lichtste van de vier. Flexa: moderne interieurs met veel daglicht. |
| 9003 | Signaalwit, Signalweiß | Alleen de beschrijvende naam | 85,1 | Het minst verzadigde wit van de vier (zie de Sikkens-codes hieronder). |
Over RAL Classic als geheel zegt RAL wel meer. Volgens de veelgestelde vragen moet een kleur een openbaar belang dienen, met verkeerstekens als voorbeeld. Volgens de pagina RAL Classic bevatten de registers ook veiligheids- en signaalkleuren en voldoen ze aan de kleurvoorschriften van DIN-normen. Welke kleuren dat zijn, staat er niet.
De lichtreflectiewaarde, in het Duits Hellbezugswert, meet volgens de downloadpagina hoeveel zichtbaar licht een kleur terugkaatst. Een hogere waarde betekent niet automatisch witter: in dezelfde lijst haalt 1026 Briljantgeel 99,9. Meetwaarden zoals XYZ en de remissiecurve staan op de kaarten van het register RAL 840-HR.
Voor RAL Classic publiceert RAL geen CIELab- of RGB-waarden vrij. Die verkoopt RAL in zijn digitale kleurbibliotheken, en volgens de pagina Alle RAL Farben zijn de technische waarden auteursrechtelijk beschermd. Of een HEX-code op een webwinkel daarvan komt of een eigen benadering is, zie je niet. Ook een officiële RGB-waarde blijft een schermweergave: RAL noemt een fysiek kleurmonster “die einzig verlässliche Farbwiedergabe”. Daarom staan er in dit artikel geen HEX-codes.
Warm en koel in cijfers
Warm en koel zijn geen RAL-begrippen. Concreter zijn de ACC-codes die Sikkens aan de RAL-nummers koppelt. Volgens Sikkens Infoblad 1094 bestaat zo’n code uit kleurtoon, verzadiging (00 tot 99, hoe hoger hoe meer kleur) en helderheid (00 voor zwart, 99 voor wit). Bij een verzadiging onder 03 vervangt Sikkens het cijfer van de kleurtoon door een N; de letter van het segment blijft staan. Als voorbeeld noemt Sikkens FN.02.88, “een bijna neutrale gele kleur”.
| RAL | ACC-code bij Sikkens | Kleurtoon | Verzadiging | Helderheid |
|---|---|---|---|---|
| 9001 | F6.04.83 | F6, in het gele F-segment | 04 | 83 |
| 9010 | GN.02.88 | G-segment, bijna neutraal (N) | 02 | 88 |
| 9016 | JN.01.88 | J-segment, bijna neutraal (N) | 01 | 88 |
| 9003 | LN.00.87 | L-segment, bijna neutraal (N) | 00 | 87 |
- 9001 is de enige van de vier met een verzadiging van 03 of hoger (04) en krijgt daarom een volledig kleurtooncijfer, F6. De andere drie zijn bijna neutraal. Met helderheid 83 is 9001 het donkerste. Flexa beschrijft dat in RAL 9001, 9010 of 9016 als een “ietwat gelige ondertoon”.
- In de ACC-code verschillen 9010 en 9016 alleen in kleurtoon en verzadiging (GN.02 tegen JN.01). Het verschil van 1,6 in lichtreflectie dat RAL meet, valt binnen één stap van de ACC-helderheid. Flexa noemt 9010 wit met “nog net een warme ondertoon” en 9016 “de koelste en meest neutrale” van de drie.
- 9003 heeft verzadiging 00, maar is niet het lichtste: bij RAL staat het op 85,1, onder 9010 en 9016.
Waarom hetzelfde nummer er anders uit kan zien
RAL heeft voor RAL Classic twee bindende referenties. Volgens de pagina RAL Classic is register 840-HR de basis voor matte kleuren en 841-GL voor glanzende. De 840-HR-kaarten zijn semi-mat en bedoeld voor matte lakken en muurverf, de 841-GL-kaarten zijn hoogglans. Waaiers zijn volgens de FAQ van RAL niet bindend, en gedrukte waaiers geven niet alle kleuren kleurecht weer.
Sikkens noemt in Infoblad 1372 wat je waarneming verder bepaalt: lichtbron, lichtinval, je oog, de ruwheid van de ondergrond, de glansgraad en de laagdikte. Volgens Infoblad 1220 hangt de lichtreflectie van een Sikkens-kleur af van de glansgraad: ten opzichte van mat komt er bij zijdeglans 2,8 bij en bij hoogglans 3,2. Werk je hoogglans bij met zijdeglans in hetzelfde nummer, dan blijft vooral het glansverschil zichtbaar, en glans beïnvloedt volgens Sikkens ook hoe je de kleur waarneemt. Hoe je kiest, lees je in Hoogglans of zijdeglans?.
Namen verschillen per merk, en zelfs binnen één merk. Flexa verkoopt 9010 als Gebroken wit / RAL 9010, noemt hem in het artikel over de drie witten “zuiverwit” en op de muurverfpagina “warm wit”. Sikkens noemt hem in Infoblad 1299 “helderwit”. RAL zelf zegt Zuiver wit. Bestel dus op RAL-nummer en gebruik de naam alleen als controle.
Binnen: muren, deuren en kastjes
In het artikel over de drie witten zet Flexa 9001 in ruimtes met weinig daglicht, zoals een hal of een slaapkamer op het noorden, 9010 in een woonkamer of keuken en 9016 in moderne interieurs met veel daglicht. Helemaal consequent is Flexa niet: op de muurverfpagina werkt “Gebroken Wit” (9010) juist “altijd in kamers op het noorden”. Daar noemt Flexa 9001 ook om koel kunstlicht te verzachten. Test het wit vooraf op de muur of op een groot vel papier, raadt Flexa aan, en bekijk het bij daglicht én bij kunstlicht. Welke muurverf je laat mengen, lees je in Welke muurverf heb ik nodig?.
Bij lakwerk speelt naast de tint ook vergeling mee. Terpentineverdunbare alkydlak is gevoelig voor vergeling, die ontstaat tijdens het drogen en doorharden, schrijft Sikkens in Infoblad 1028. Daglicht breekt de kleurdragende stoffen weer af, dus het speelt vooral in donkere ruimtes. Volgens Flexa vindt vergeling voornamelijk binnen plaats en is ze het meest zichtbaar in lichte en witte tinten. Alkydlak kan ook vergelen als in dezelfde ruimte tegelijk muurverf wordt gebruikt die met ammoniak is gestabiliseerd. Sinds 1 januari 2000 mogen professionele schilders oplosmiddelhoudende alkydverf binnen niet meer gebruiken, staat in hetzelfde infoblad.
Sikkens schrijft in Infoblad 1442 dat zijn watergedragen lakken in zijde- en halfglans binnen niet vergelen. De uitzondering is zijn watergedragen hoogglanslak Rubbol BL Rezisto High Gloss, die door het alkydgedeelte “niet vrij van donkervergeling” is. Flexa noemt hetzelfde: ook watergedragen hoogglans kan door een deel alkydhars licht vergelen. Waar “hoge eisen aan blijvende witheid” gelden, noemt Sikkens in Infoblad 1028 zijn watergedragen zijdeglanslakken op urethaanbasis, zoals Rubbol BL Satura en Safira, de beste oplossing. Verder lezen: Een deur schilderen en Keukenkastjes verven.
Kozijnen buiten: vergeling, vuil en warmte
Daglicht breekt de kleurdragende stoffen af, maar buiten verdwijnt vergeling daarmee niet. Volgens Sikkens Infoblad 1278 kan vergeling “optreden in het licht maar soms nog sterker in het donker, bijv. in sponningen”. Watergedragen lak houdt volgens Infoblad 1442 buiten zijn glans beter vast en behoudt langer zijn kleur.
Bij wit speelt ook vuil. Op verse witte en lichte alkydlagen kunnen tot ongeveer een half jaar na het lakken zwarte lekstrepen ontstaan door vervuild regenwater, volgens Sikkens Infoblad 1399. Juist in die eerste fase kan vuil hardnekkig vast gaan zitten als je niet reinigt. Daarna reinig je schilderwerk op hout volgens hetzelfde blad minstens één keer per jaar. Hoe je reinigt en ontvet, staat in Ontvetten voor het schilderen.
Voor opwarming zit je met wit goed. In Infoblad 1044 staan metingen van het Institut für Fenstertechnik in Rosenheim aan geverfd hout, op een wolkeloze junidag van ongeveer 26 °C. RAL 9001 werd maximaal 40 °C, diepzwart RAL 9005 77 tot 80 °C. In de onderhoudsklassen van de Stichting Garantiefonds Timmerwerk vallen ACC-helderheden vanaf 50 in klasse I, gunstig, volgens Infoblad 1299. Hetzelfde blad noemt 9001, 9003, 9010 en 9016 ook met naam in die klasse.
Tussen 9001 en 9010 kies je buiten dus op aansluiting. Onze inschatting: staan deuren, boeidelen of de kozijnen van de buren in 9001, dan valt 9010 ernaast op als een ander wit, en andersom. Wissel je, doe dan de hele gevel. Het lakken zelf staat in Kozijnen lakken.
9001 en 9010 combineren
Een fabrikant of norm die hier iets over zegt, hebben we niet gevonden, dus dit is advies. Naast elkaar wordt het verschil tussen 76,8 en 86,3 direct zichtbaar en gaat 9001 eerder crème ogen. Combineren werkt als het bewust is: één wit per soort bouwdeel, bijvoorbeeld 9001 op kozijnen en deuren en 9010 op de wanden. Naast een neutraal plafondwit ogen beide warmer. Leg de stalen vooraf tegen elkaar.
Veelgemaakte fouten
| Fout | Wat er gebeurt | Wat je doet |
|---|---|---|
| Bestellen op “gebroken wit” of “crème” | Je krijgt het wit dat dat merk zo noemt. Flexa verkoopt 9010 als Gebroken wit, Sikkens noemt hem helderwit, RAL zegt Zuiver wit. | Bestel op RAL-nummer en gebruik de naam als controle. |
| Kiezen op een HEX-code of een foto op je scherm | Je kiest op een schermweergave. RAL noemt alleen een fysiek kleurmonster betrouwbaar. | Kijk op een lakstaal of zet een tester op de muur. |
| Bijwerken in een andere glansgraad | Zelfde nummer, ander beeld. Sikkens noemt glans als factor in de kleurwaarneming. | Gebruik dezelfde glansgraad, of schilder het hele vlak. |
| Witte terpentineverdunbare alkydlak op deuren in een donkere gang | Vergeling, volgens Flexa het meest zichtbaar in lichte en witte tinten. | Watergedragen zijdeglans of matte lak (Flexa), of zijde- of halfglans (Sikkens 1442). |
| Alkydlak naast muurverf met ammoniak | De lak kan vergelen (Sikkens Infoblad 1028). | Lak watergedragen. |
| Vers wit alkydwerk buiten niet schoonhouden | Zwarte lekstrepen die lastig weggaan. | Houd het het eerste halfjaar schoon en reinig daarna minstens één keer per jaar. |
Meer over kleuren kiezen vind je onder Kleur.
Veelgestelde vragen
Wat is mooier, RAL 9001 of RAL 9010?
Dat is smaak, maar licht en omgeving bepalen veel. Flexa raadt 9001 aan voor ruimtes met weinig daglicht en naast hout, linnen of rotan. 9010 noemt Flexa een neutraal wit dat helder oogt zonder kil te worden, voor woonkamer en keuken. Moet wit als wit lezen, kies dan 9010. Zoek je bewust crème, dan 9001. Test beide bij daglicht en bij kunstlicht.
Wat is het verschil tussen RAL 9010 en RAL 9001?
RAL noemt 9001 Crèmewit en 9010 Zuiver wit. In de lichtreflectielijst van RAL staat 9001 op 76,8 en 9010 op 86,3. Sikkens codeert 9001 als F6.04.83: gele kleurtoon, verzadiging 04 en helderheid 83. 9010 wordt GN.02.88: verzadiging 02, bijna neutraal en lichter. 9001 is dus donkerder en geler, 9010 lichter en bijna neutraal.
Is RAL 9010 spierwit?
Nee. RAL noemt hem wel Zuiver wit, maar in de RAL-lijst heeft 9016 een hogere lichtreflectie: 87,9 tegen 86,3. Sikkens geeft 9010 verzadiging 02, terwijl 9003 Signaalwit op 00 staat. Flexa omschrijft 9010 als witter dan 9001, met nog net een warme ondertoon. Zoek je het koelste wit, kijk dan naar 9016.
Is RAL 9001 ouderwets?
RAL neemt in RAL Classic alleen kleuren op die niet aan mode onderhevig zijn, staat in de veelgestelde vragen van RAL. Dat is een voorwaarde voor opname, geen uitspraak over hoe de kleur in een interieur oogt. Flexa zet 9001 neer als warm wit voor ruimtes met weinig daglicht, naast hout, linnen en rotan. Of het gedateerd oogt, hangt af van de kleuren en materialen eromheen.
RAL 9010 of 9001 voor kozijnen buiten?
Voor warmte maakt het weinig uit: alle vier de bekende witten vallen volgens Sikkens in de gunstigste onderhoudsklasse van SGT. Een bron die 9001 en 9010 op vergeling vergelijkt, hebben we niet gevonden. Vergeling zit in het bindmiddel, niet in de tint (Sikkens 1028), en kan buiten vooral in donkere hoeken zoals sponningen optreden (Sikkens 1278). Kies op aansluiting bij deuren, boeidelen en de buren; dat is onze inschatting.
Welke kleur past bij RAL 9001?
Flexa geeft bij Crème wit / RAL 9001 op de kleurpagina als designercombinatie Lichtgrijs en Woudgroen. In het artikel over de drie witten noemt Flexa natuurlijke materialen zoals hout, linnen en rotan, voor een knusse, klassieke sfeer. Naast een helderder wit zoals 9010 gaat 9001 meer crème ogen (zie Combineren).
