• Onafhankelijk, we verkopen niets
  • Cijfers uit het technisch blad
  • De bron bij elk getal

Schilderen

Houten tafel behandelen: olie, beits of lak (ook tuintafel)

Een binnentafel behandel je met een olie-wasmengsel zoals Osmo TopOil, met een hardwax-olie of met een meubellak. Een tuintafel krijgt een tuinmeubelolie of een tuinmeubelbeits. Op hardhout zoals teak kan ook een teakolie. Maar volgens Osmo biedt een kleurloze olie op horizontale vlakken geen duidelijke bescherming tegen vergrijzing, en een tafelblad is horizontaal. Osmo adviseert daar een olie met pigment (veelgestelde vragen). Wil je een tuintafel van kaal hout blank lakken, reken dan bij Epifanes Bootlak Blank op minstens zeven lagen: drie verdunde lagen en daarna minimaal vier lagen (Epifanes, systeemopbouw J1). Op kaal teak schrijft Epifanes Hardhoutolievernis voor, in minstens acht lagen (Epifanes over vernis).

De wachttijd hangt af van het product. Kleurloze TopOil zet je in twee dunne lagen die bij 20 tot 23 °C elk 8 tot 10 uur drogen. Gekleurde TopOil en 3068 Natural drogen 24 uur (Osmo, TopOil). Cetabever Meubellak is bij 20 °C na 12 uur licht belastbaar en na 7 dagen doorgehard (technisch blad). Cetabever Tuinmeubelolie is bij 20 °C na 3 dagen doorgedroogd, bij 10 °C pas na 6 dagen (technisch blad). Osmo schrijft dat zijn producten over het algemeen na 2 tot 3 weken drogen bij goede ventilatie geurloos en grondig uitgehard zijn (FAQ). Voor Hardwax-Olie op vloeren noemt Osmo 4 weken tot volledige uitharding.

Inhoud van dit artikel
  1. Olie, hardwax-olie, was, beits of lak naast elkaar
  2. Een binnentafel oliën, lakken of waxen
  3. Een tuintafel oliën, beitsen of lakken
  4. Een binnentafel buiten zetten
  5. Olijfolie, slaolie en bijenwas
  6. Zo pak je het aan
  7. Wat er misgaat en wat je dan doet
  8. Veelgestelde vragen
Een kwast brengt een glanzende laag aan op een houten blad
Ter illustratie. Foto: Unsplash

Olie, hardwax-olie, was, beits of lak naast elkaar

Per rij één product, met de gegevens uit het eigen blad van de fabrikant.

BehandelingBinnen of buitenLagenDroog en uitgehardOnderhoudBron
Olie-wasmengsel: Osmo TopOilBinnen, meubels en werkbladen2, bij renovatie 18 tot 10 uur per laag (kleurloos), 24 uur (gekleurd). Geurloos en grondig uitgehard na ca. 2 tot 3 weken (algemene uitspraak van Osmo, bij goede ventilatie)1 dunne laag, zonder schurenOsmo, FAQ
Hardwax-olie: Osmo Hardwax-Olie OriginalBinnen, vloeren, trappen en meubels2, bij renovatie 18 tot 10 uur per laag (kleurloos). Volledig uitgehard na ca. 4 weken (genoemd voor vloeren)Onderhoudsolie, 1 laag, 3 tot 5 uur droogOsmo, Onderhoudsolie
Olie-was: Osmo Blanke WasBinnen1 op meubelsCa. 12 uur1 laag bij renovatieOsmo
Lak: Cetabever Meubellak ZijdeglansBinnen2 of 3, op een intacte laklaag 1 of 2Bij 20 °C: overschilderbaar na 4 uur, licht belastbaar na 12 uur, doorgehard na 7 dagenSchuren met P220 tot P280, 1 of 2 lagenCetabever (2025)
Tuinmeubelolie: Cetabever Tuinmeubelolie WaterproofBuitenDun, tot het hout verzadigd isBij 20 °C: stofdroog na 6 uur, doorgedroogd na 3 dagenElke 3 tot 4 maanden, voor de beste beschermingCetabever (2025)
Teakolie: Osmo Terrasolie 007Buiten, ook hardhout. Kleurloos: volgens het blad uit 2018 geen bescherming tegen uv en vergrijzing2, bij renovatie 1Ca. 12 uur per laag1 laag op het schone oppervlak, zonder schurenOsmo, blad (2018)
Beits: Cetabever TuinmeubelbeitsBuiten3, bij onderhoud 2Bij 20 °C: overschilderbaar na 2 uur, doorgehard na 7 dagenCa. 3 jaar bij voldoende laagdikteCetabever (2025)
Lak: Epifanes Bootlak BlankBinnen en buiten3 verdunde plus minimaal 4Bij 20 °C: 24 uur per laagElk jaar nieuwe lagen: 2 of meer (J1), 1 of meer (Epifanes-site)Epifanes J1 (ongedateerd, pdf uit 2024), NL-001 (2022), Epifanes-site

Het verschil zit in wat het product met het hout doet. Beits trekt in het hout en vormt, anders dan lak, geen dikke laag op het oppervlak, legt Wijzonol uit op zijn pagina over beits. Beits is volgens Wijzonol vochtregulerend: vocht kan er makkelijker uit dan bij een volledig afsluitend verfsysteem. Epifanes Teak Oil Sealer bouwt volgens Epifanes helemaal geen laag op.

Kies vooraf goed, want wisselen is lastig. “Op een laag olie kun je alleen maar verder gaan met olie”, schrijft Cetabever in zijn informatieblad over transparante producten voor buiten (versie 1, pdf uit 2022). Beits en lak drogen, vloeien en hechten er slecht op. Andersom hecht een Osmo-afwerking volgens de Osmo-FAQ niet op een bestaande laklaag.

Een binnentafel oliën, lakken of waxen

Olie-wasmengsel of hardwax-olie

Osmo TopOil is volgens de productpagina bedoeld voor meubels en werkbladen binnenshuis. Het is een mengsel van plantaardige oliën en wassen. Op kaal hout zet je twee lagen. Tussen de lagen mag je een kleurloze laag licht schuren met P240 tot P360 of een polisvlies. Bij renovatie is één laag op het schone blad meestal genoeg, zonder schuren.

Hardwax-Olie Original zet Osmo vooral neer voor vloeren en trappen, maar ook voor meubels (productpagina). Ook hier twee lagen. Kleurloos drogen die elk 8 tot 10 uur, gekleurd of Raw 24 uur. Volgens de Osmo-FAQ is Hardwax-Olie na ongeveer 4 weken volledig uitgehard, en mag er tot die tijd geen kleed op de vloer. Leg op een vers geoliede tafel daarom ook de eerste weken geen tafelkleed of placemats (eigen inschatting).

Hardwax-Olie en de kleurloze TopOil (3028 en 3058) versterken de kleur van het hout. Osmo noemt dat een permanent nat-effect. Voor licht hout zoals eiken is er TopOil 3068 Natural, met wat wit pigment dat dit tegengaat.

Tafel lakken

Lak vormt vooral een laag op het hout, anders dan beits, die er volgens Wijzonol in trekt. Cetabever Meubellak Zijdeglans is een watergedragen blanke lak voor binnen, volgens het technisch blad “zeer kras- en stootvast”. Op kaal hout ontvet je, schuur je met P150 tot P180 en zet je 2 of 3 lagen. Tussen de lagen schuur je met fijn schuurpapier of een kunststof schuurpad. Op een intacte oude laklaag schuur je met P220 tot P280 en zijn 1 of 2 lagen genoeg.

Verwerk de lak tussen 10 en 25 °C. Bij 20 °C is hij na 4 uur overschilderbaar, na 12 uur licht belastbaar en na 7 dagen doorgehard. Bij 10 °C verdubbelen al die tijden. Welke glansgraad bij je tafel past, lees je in hoogglans of zijdeglans. Meer over blanke lak staat in blanke lak en vernis.

Voor kleur met de nerf erdoor is er Cetabever Deur, Kozijn & Meubelbeits. Het technisch blad noemt dezelfde droogtijden en opbouw als bij de meubellak. Bij Cetabever binnen zit het verschil tussen beits en lak dus vooral in de kleur. Wel noemt Cetabever de lak “zeer kras- en stootvast” en beschermend tegen vergeling. De beits heet “kras- en stootvast”.

Was

Osmo Blanke Was is een mengsel van oliën en wassen voor binnen, ook voor hardhout zoals meranti, wengé en merbau (productpagina). Op meubels zet je één laag. Na 30 minuten intrekken haal je het overschot weg. Osmo geeft Blanke Was klasse 1C volgens DIN 68861-1, TopOil en Hardwax-Olie klasse 1A.

Kringen, vlekken en contact met eten

TopOil en Hardwax-Olie zijn volgens Osmo bestand tegen wijn, bier, cola, koffie, thee, vruchtensap, melk en water volgens DIN 68861-1A en EN 12720. Dat geldt als je twee lagen van ca. 30 tot 40 ml/m² aanbrengt. Na droging zijn ze volgens Osmo geschikt voor kinderspeelgoed volgens EN 71-3. Dat is een norm voor speelgoed, geen norm voor contact met voedsel. TopOil noemt Osmo bovendien een afwerking voor oppervlakken “die in direct contact komen met levensmiddelen”. Het productinformatieblad uit 2018 noemt daarbij EN 1186 deel 5/14. Dat blad is nog steeds de download op de productpagina. Op de bladen van Cetabever, Wijzonol en Epifanes die wij gebruikten, staat niets over contact met voedsel.

Voor zwarte tanninevlekken in eiken heeft Osmo de Tannin Spot Remover, voor onbehandeld of geolied hout. Je spuit hem op de vlek, laat hem 30 tot 45 minuten reageren en veegt af. Na 24 tot 48 uur drogen zet je er onderhoudsolie op (productinformatieblad, 2023). Een proef vooraf is volgens Osmo vereist.

Een tuintafel oliën, beitsen of lakken

Buiten hangt de levensduur van een behandeling volgens het Cetabever-informatieblad onder meer af van houtsoort, kleur, olie of beits, laagdikte, rondom behandelen en zon. Zachthout zoals vuren of grenen is minder buitenduurzaam en hardhout is het minst gevoelig voor vocht. Een transparante houtkleur houdt het langer vol dan een kleur zoals white wash, en kleurloos is het minst duurzaam. Olie moet je volgens dit infoblad twee tot drie keer per jaar opnieuw aanbrengen. Beits gaat langer mee. Het nieuwere technische blad van Tuinmeubelolie Waterproof noemt elke 3 tot 4 maanden, voor de beste bescherming.

Hardhout zoals teak, bangkirai en eiken

Cetabever laat teak en meranti met thinner ontvetten voordat de tuinmeubelbeits erop gaat. Osmo laat hout met een hoog gehalte aan inhoudsstoffen bij de Terrasolie minstens 4 weken verweren of ontvetten met Kwastenreiniger. Bangkirai, garapa en massaranduba moeten eerst minstens 3 maanden buiten staan.

Osmo Terrasolie 007 Teakolie zet je in twee lagen van elk ongeveer 12 uur. Die olie is kleurloos en beschermt volgens het productinformatieblad uit 2018 niet tegen uv en vergrijzing. Voor horizontale vlakken, en een tafelblad is horizontaal, bestaat er volgens de Osmo-FAQ geen duidelijke kleurloze bescherming tegen vergrijzing. Osmo adviseert dan een olie met pigment.

Epifanes Teak Oil Sealer is een lijnolie-alkydolie die je nat-in-nat aanbrengt tot het hout verzadigd is; vaak zijn twee behandelingen genoeg (productinformatieblad, 2022). Epifanes schrijft in dat blad dat de olie het hout langere tijd beschermt tegen weersinvloeden, vergrijzing en vervuiling. Epifanes raadt aan de olie de eerste dagen te laten intrekken, of op een handdoek te gaan zitten (Epifanes, jachtlak in en om het huis).

Cetabever Tuinmeubelolie Waterproof is voor onbehandeld of eerder geolied hout. Je laat elke laag ongeveer 10 minuten intrekken, veegt de rest weg en herhaalt dat tot het hout egaal verzadigd is. Voor de beste bescherming herhaal je de behandeling daarna elke 3 tot 4 maanden (technisch blad).

Zachthout zoals vuren en grenen

Onbehandeld vuren of grenen is buiten gevoelig voor schimmel. Osmo raadt in de FAQ aan zulk hout eerst te impregneren. Kies daarna een beits met pigment. Pigment werkt volgens het Cetabever-informatieblad als extra uv-filter. Cetabever Tuinmeubelbeits zet je in drie lagen op kaal hout en gaat bij voldoende laagdikte ongeveer drie jaar mee.

Wijzonol Transparant Tuinbeits is volgens Wijzonol geschikt voor tuinmeubilair en ook voor ruw vuren. Bij 20 °C is hij na ongeveer 4 uur overschilderbaar en hij gaat tot 3 jaar mee (productinformatieblad). De dekkende variant gaat tot 5 jaar mee en is na ongeveer 18 uur overschilderbaar. Dekkende beits schermt volgens Wijzonol doorgaans meer uv af. Hoe je het beitsen zelf aanpakt, lees je in tuinhout beitsen.

Een tuintafel lakken

Lak buiten is het meeste werk. Epifanes noemt zijn blanke lakken geschikt voor “deuren, tafels en andere meubelstukken”. Op kaal hout zet je eerst drie verdunde lagen Bootlak Blank: 40 tot 50%, 15 tot 25% en 10 tot 15% verdund. Daarna volgen minimaal vier lagen met hooguit 5% verdunning (systeemopbouw J1). Elke laag heeft bij 20 °C 24 uur nodig en bij 10 °C 40 uur (productinformatieblad, 2022). Je bent dus bij 20 °C minstens een week bezig, bij 10 °C ruim elf dagen. Daarna wil Epifanes elk jaar nieuwe lagen: twee of meer volgens het systeemblad, één of meer volgens de Epifanes-site.

Op teak gebruikt Epifanes de Hardhoutolievernis: één laag 25% verdund en daarop minimaal zeven onverdunde lagen. Zet volgens Epifanes ook lagen op de onderzijde, zodat het hout geen vocht opneemt en niet kromtrekt (Epifanes over vernis).

Een binnentafel buiten zetten

Osmo-afwerkingen voor binnen mogen volgens Osmo ook buiten. Ze zijn niet beschermd tegen weer en uv, dus misschien moet je ze vaker bijwerken (FAQ). Cetabever Meubellak staat in het blad alleen voor binnen. Wat je doet, hangt af van wat er nu op zit.

  • Geolied. Cetabever Tuinmeubelolie mag volgens het blad op met olie behandeld hout: verweerd hout weghalen, schuren met P150 tot P180, stofvrij maken en oliën. Over hout met een olie-wasmengsel of hardwax-olie zegt het blad niets. Maak dan eerst een proef op een onopvallende plek, of schuur kaal (eigen advies).
  • Gelakt, en je wilt olie. De lak moet er helemaal af. Osmo schrijft bij TopOil en de Terrasolie dat oude laklagen volledig verwijderd moeten worden.
  • Gelakt, en je wilt lakken. Epifanes Bootlak Blank mag volgens het productinformatieblad over bestaande, intacte één- en tweecomponentvernissen, ongeacht het merk. Osmo zegt over zijn eigen producten dat je een onbekende afwerking niet zomaar overschildert. Epifanes schrijft elders dat Bootlak Blank over alle bestaande vernissen kan (jachtlak in en om het huis). Weet je niet wat erop zit, dan schuur je het veiligst kaal (eigen advies).

Behandel buiten het blad rondom, ook de onderkant van blad en poten, en zet kunststof dopjes onder de poten. Anders trekt vocht via de onbehandelde kant in en laat de laag los, schrijft Cetabever in het informatieblad. Is het blad gefineerd of van plaatmateriaal, dan houdt geen van deze behandelingen het buiten lang vol (eigen inschatting).

Olijfolie, slaolie en bijenwas

Osmo Nederland noemt zonnebloem- of olijfolie uit de supermarkt “een mythe die helemaal niet werkt” (artikel over teak). HG noemt olijfolie wel als huismiddel, maar schrijft erbij dat het een vettig laagje kan achterlaten en stof aantrekt (HG, welke olie voor houten meubels).

Osmo Nederland geeft als reden dat de olie zo bewerkt moet zijn dat hij in het hout trekt. Daarvoor is een verdunner nodig. TopOil is zelf gebaseerd op zonnebloem-, soja- en distelolie (productpagina). Over drogers spreken de Osmo-bronnen elkaar tegen. Volgens osmo.nl bevat TopOil siccatieven, oftewel drogers. Osmo Nederland schrijft in zijn stappenplan tafel oliën juist dat de producten geen chemische drogers bevatten. Wel schrijft Osmo in de FAQ dat zijn afwerkingen oxideren. Dat keukenolie niet uithardt tot een vaste laag, is onze eigen inschatting. Wil je een zuivere olie, lees dan eerst over lijnolie.

Voor pure bijenwas vonden we geen technisch blad. HG schrijft dat een dun laagje hout kan beschermen en glans kan geven, maar dat het aanbrengen en uitwrijven tijdrovend kan zijn. Blanke Was en TopOil bevatten ook was en hebben wel bekende droogtijden.

Zo pak je het aan

  1. Schuur het blad kaal als je van lak naar olie gaat. Osmo Nederland noemt voor een tafel drie gangen: korrel 40, 80 en 120 (tafel oliën).
  2. Ontvet. Cetabever noemt Alabastine Verfreiniger, en thinner voor teak en meranti. Zie ontvetten voor schilderen.
  3. Vul scheurtjes en gaatjes, bijvoorbeeld met Osmo Houtvuller of Alabastine Kneedbaar Hout. Zie houtplamuur.
  4. Schuur met de nerf mee. Als laatste korrel noemt Osmo bij TopOil P120 tot P180, Cetabever P150 tot P180 bij zijn meubellak. Meer in schuurpapier en korrel.
  5. Maak alles stofvrij.
  6. Breng dun aan, met de nerf mee. Osmo noemt bij TopOil twee lagen van ca. 30 tot 40 ml per m² voor voldoende bestendigheid volgens DIN 68861-1A, bijvoorbeeld op keukenbladen. Voor een blad van 2 bij 1 meter is dat 60 tot 80 ml per laag, dus 120 tot 160 ml voor twee lagen. Randen en onderkant zijn niet meegerekend (eigen berekening).
  7. Afvegen of niet, dat verschilt per olie. Bij Cetabever Tuinmeubelolie veeg je het overschot na ongeveer 10 minuten weg, bij Osmo Blanke Was na 30 minuten. TopOil en Hardwax-Olie strijk je dun uit en veeg je volgens Osmo juist niet af.
  8. Laat oliedoeken uitgevouwen drogen of leg ze in water. Ze kunnen spontaan ontbranden, waarschuwen Osmo, Cetabever en Epifanes.

Wat er misgaat en wat je dan doet

FoutWat er gebeurtWat je doet
Olie te dik aanbrengenBlijft zacht of plakkerig en glimt (Cetabever), droogt langzamer (Osmo)Dun aanbrengen en goed uitstrijken. Bij Cetabever-olie het overschot na 10 minuten wegvegen
Lak of beits op een geoliede tafelSlecht drogen, vloeien en hechten (Cetabever)Bij olie blijven, of eerst helemaal kaal schuren (eigen advies)
Olie op een gelakte tafelEen Osmo-afwerking dringt niet in het hout en hecht niet op de lak (Osmo)Lak volledig verwijderen
Kleurloze olie op een tuintafel in de zonOp horizontale vlakken geen duidelijke bescherming tegen vergrijzing (Osmo)Olie of beits met pigment
Alleen de bovenkant behandelenVocht trekt via de onbehandelde kant in, de laag laat los (Cetabever)Rondom behandelen, dopjes onder de poten
Vergrijsd hout oliën of beitsenDe laag komt alsnog los, omdat verweerd hout slecht aan het gezonde hout hangt (Cetabever)Schuren tot op gezond hout
Oliedoeken in de afvalbakZelfontbranding (Osmo, Cetabever, Epifanes)Uitgevouwen laten drogen of in water leggen

Meer klussen rond hout en verf vind je onder Schilderen.

Veelgestelde vragen

Hoe krijg je een houten tafel weer mooi?

Een geoliede tafel maak je schoon en geef je één dunne laag van dezelfde olie; bij TopOil kan dat volgens Osmo zonder schuren. Zwarte vlekken in eiken haal je weg met Osmo Tannin Spot Remover. Een gelakte tafel reinig je, schuur je met P220 tot P280 en geef je 1 of 2 lagen lak (Cetabever). Een vergrijsde tuintafel schuur je tot op gezond hout.

Welke olie gebruiken voor een houten tafel?

Binnen een olie-wasmengsel zoals Osmo TopOil of een hardwax-olie. TopOil is volgens Osmo bedoeld voor oppervlakken die met levensmiddelen in contact komen en is bestand tegen wijn, koffie en water. Buiten neem je een tuinmeubelolie of teakolie, zoals Cetabever Tuinmeubelolie, Osmo Terrasolie of Epifanes Teak Oil Sealer. Gebruik geen olijfolie of slaolie; Osmo Nederland noemt dat een mythe die niet werkt.

Wat is het verschil tussen beits en lak voor een tafel?

Beits trekt in het hout en vormt geen dikke laag zoals lak, schrijft Wijzonol. Volgens Wijzonol is beits vochtregulerend. Binnen is het verschil bij Cetabever vooral de kleur: de meubelbeits kleurt transparant, de meubellak is blank, met dezelfde droogtijden. De lak noemt Cetabever wel “zeer kras- en stootvast”. Buiten gaat transparante beits volgens Cetabever en Wijzonol tot ongeveer drie jaar mee, dekkende beits van Wijzonol tot vijf jaar. Een bootlak van Epifanes vraagt elk jaar nieuwe lagen.

Wat is beter voor hout, lak of olie?

Olie is makkelijker bij te werken: bij TopOil is één laag zonder schuren genoeg. Buiten vraagt olie wel vaak onderhoud: volgens Cetabever twee tot drie keer per jaar, en voor Tuinmeubelolie Waterproof elke 3 tot 4 maanden. Lak vormt een laag die Cetabever “zeer kras- en stootvast” noemt. Buiten vraagt Epifanes Bootlak Blank op kaal hout minstens zeven lagen en daarna elk jaar nieuwe lagen. Wissel je later van lak naar olie, dan moet volgens Osmo alle lak eraf. Lak en beits hechten volgens Cetabever slecht op olie. Wil je van olie naar lak of beits, schuur dan eerst kaal (eigen advies).

Over de redactie

Redactie Verfspullen.nl

Door de redactie, nagelezen door Jarno van Meerendonk, eigenaar en eindredacteur

We schrijven met hulp van AI en controleren elk getal tegen het technisch blad voordat een artikel online gaat. Zo werken we

25 bronnen gecontroleerd op

Fout gezien? Laat het ons weten

Fout gezien? Laat het ons weten

We leggen het naast het technisch blad en passen het artikel aan. Bij een inhoudelijke wijziging staat de datum onder de titel.

Meld een fout